خودای چاکبوونەوە.
دڵەکانمان خستە سەر وێڵۆکان.
لەوێ بووین لە خاکێکی دوور.
بیرمان لەوە کردەوە کە چی لەدەستداوە و ئەگەر تەنها گوێمان گرتبا.
ئەگەر تەنها منداڵێکمان هەبووایە، چیرۆکەکەمان زۆر جیاواز دەبوو.
بەڵام لەبری ئەوە، وەک کۆیلە دەژین.
هەندێک جار دەبێت هەموو شتێک لەدەست بدەیت بۆ ئەوەی هەموو شتێک بدۆزیتەوە و بۆ ئەوەی بزانیت لە ماڵەکەتە.
دەبێت دەنگت بەرز بکەیتەوە و گۆرانی بڵێیت.
کاتێک ماڵەکەت نەماوە و خێزانەکەشت لەدەستداوە
و دوژمن کۆنترۆڵی هەیە.
دەدۆزیتەوە کە خودا ڕاستە.
ئەو بیرۆکەکانی دەزانێت کە بەرامبەر بە تۆ بیری لێدەکاتەوە.
بیرۆکەی ئاشتی و نەک زیان.
بەڵام ئازارەکەت پرۆسەکەیە
و فرمێسکەکان لە لایەن تۆوە کار دەکەن.
ئەو تۆی هێنایە ئێرە بۆ وەرزێک و هەموو وەرزێک گۆڕانکاری دەهێنێت.
کاتێک بەدوایدا بگەڕێیت، دەیدۆزیتەوە و ژیان هەرگیز وەک جاران نابێت.
خودا بەڵێنی داوە کە تۆ بگەڕێنێتەوە بۆ ئەو شوێنەی کە تۆ لێی دەژیت.
کەواتە ئێستا قیسارەکەت لەسەر وێڵۆکە لابدە و ئەو گۆرانییە خۆشە بڵێ.
خودا خودای چاکبوونەوەیە.
هیچ پرسیارێک لەسەر ئەوە نییە.
ئەو خۆشی ڕزگاریم گەڕاندەوە.
و من هەر لەوێ دەمێنمەوە کە لێیم.
ئەو تۆی هێنایە ئێرە بۆ وەرزێک.
و هەموو وەرزێک گۆڕانکاری هەیە.
کاتێک بەدوایدا بگەڕێیت، دەیدۆزیتەوە.
و ژیان هەرگیز وەک جاران نابێت.
ئەو تۆی هێنایە ئێرە بۆ وەرزێک.
و هەموو وەرزێک گۆڕانکاری دەهێنێت.
کاتێک بەدوایدا بگەڕێیت، دەیدۆزیتەوە.
و ژیان هەرگیز وەک جاران نابێت.
ژیانت هەرگیز وەک جاران نابێت.
هەرگیز وەک جاران. ئامین.
کەواتە، ئێمە دەچینە پێشەوە و نوێژ دەکەین و قسە لەگەڵ نووسەری کتێبەکە دەکەین. ئەوە هەمیشە باشترین شتە کە پێش خوێندنەوەی کتێبی پیرۆز بیکەیت، قسە لەگەڵ نووسەرەکە بکەیت. کەواتە، با ئێستا نوێژ بۆ نووسەری کتێبەکە بکەین. با نوێژ بکەین. خودای ئێمە و باوکمان، سوپاست دەکەین ئەم ئێوارەیە بۆ وشەکەت. ئێمە زۆر بەختەوەریم کە تۆ وشەی خودات خستووەتە دەستمان. ئێستا، ئێمە دەمانەوێت ئەو وشەیە بگوازینەوە یان دەمانەوێت تۆ بیگوازیتەوە لە لاپەڕەی نووسراو بۆ دڵ و مێشکمان. داوای دەکەین بە ناوی عیسا. ئامین.
کەواتە، ئێمە چەند هەفتەیەک لەمەوبەر دڵنیا نیم کێ لەگەڵمان بوو، بەڵام سەیری نەتەوەی ئیسرائیلمان دەکرد و ئەوان لە دیلێتی میسرەوە دەرهێنران. کەواتە، هەفتەی ڕابردوو بینیمان کە کاتێک ڕووباری ئوردونیان بڕی، چوونە ناو خاکی بەڵێندراو. و قسەمان لەسەر ١٢ بەردەکە کرد کە گیران و خرانە ناو ڕووباری ئوردون. و ١٢ بەرد دەرهێنران، خرانە سەر لای کەنعان، وێنەی مردنمان لەگەڵ مەسیح لە زیندووبوونەوەمان لەگەڵیدا. کەواتە ئێستا ئەوان لە کەنعانن، بەڵام ناسنامەی خۆیان لەبیر کرد. ئەوان لەبیریان کرد کە گەلی خودا بوون. کەواتە لێرە گەلێک هەیە کە خودا لە دیلێتی و کۆیلێتی میسر ڕزگاری کردن. ئێستا، بەهۆی گوناهەکانیانەوە، دووبارە دەچنە ناو کۆیلێتی.
دیلێتی ئیسرائیل و شەممە
و تەنها دەمەوێت شتێک بخوێنمەوە کە زۆر تێگەیشتووە سەبارەت بەوەی بۆچی دەچنە دیلێتی و بۆ ماوەی چەندێک دەبێت. لە کۆتا بەشیدا لە ٢ کتێبی مێژوو. ئەمە لە کتێبی مێژوودایە، مێژووی ئیسرائیل وەردەگرین. و لە کۆتاییدا کاتێک سدقییا، کە پاشایە، و ئەو ٤٩٠ ساڵە کۆتایی دێت و خودا دەیانباتە دیلێتی بۆ بابل لە ڕێگەی پاشایەک بە ناوی نەبووخەدنەسەر، کە ڕەنگە بیستبێتت ئەگەر لە کتێبی دانیال خوێندبێتتەوە. باشە، ئەو بۆ ماوەی ٧٠ ساڵ دەیانباتە دیلێتی. ٧٠ ساڵ. بۆت دەخوێنمەوە لە ٢ کتێبی مێژوو بەشی ٣٦ و ئایەتی ٢٠.
و ئەوانەی لە شمشێر ڕزگاریان ببوو، بردیانی بۆ بابل، لەوێ خزمەتکاری ئەو و کوڕەکانی بوون تا سەردەمی پاشایەتی فارس. بۆ ئەوەی وشەی یەزدان بە دەمی یەرمیا جێبەجێ بکرێت تا خاکەکە لە شەممەکانی خۆی چێژی وەرگرت. چونکە تا کاتێک چۆڵ بوو، شەممەی پاراست ٧٠ ساڵ. (٢ کتێبی مێژوو ٣٦:٢٠-٢١)
کەواتە شەممە، بۆچی گرنگە کە ئیسرائیل بۆ ماوەی ٧٠ ساڵ چوونە دیلێتی؟ باشە، بۆ ماوەی ٤٩٠ ساڵ، ئەوان پشووی شەممەی ٧ ساڵەی خاکەکەیان نەگرتبوو. و ئەوەیە کە لە لێڤییەکان ٢٥ دەیدۆزیتەوە کە خودا پێی گوتبوون کە هەموو حەوت ساڵێک دەبێت ڕێگە بە خاکەکە بدەن پشوو بدات. ئەوان نەدەبوو بیکێڵن. کەواتە لە ساڵی شەشەمدا بەرهەمێکی زۆریان دەبوو. ساڵی حەوتەم کاریان نەدەکرد. زۆر باش دیارە. و ساڵی هەشتەم لەوە دەخواردن کە لە ساڵی شەشەمدا چاندبوویان. و پاشان ساڵی هەشتەم دووبارە دەیانچاند و پاشان لەو کاتەوە بەردەوام دەبوون و سووڕەکە بەردەوام دەبوو. کەواتە بۆ ماوەی ٤٩٠ ساڵ هەموو حەوت ساڵێک دەبوو ڕێگە بە خاکەکە بدەن پشوو بدات. ئەوان نەیانکرد. کەواتە ئەوە دەکاتە ٧٠ ساڵ لە ساڵانی شەممە کە خاکەکە دەبوو پشوو بدات.
کەواتە خودا ئەمەی لە لێڤییەکان ٢٥ و ئایەتی ٢٣ گوت. دەڵێت خاکەکە هی منە. خاکی ئیسرائیل کە ئیسرائیل ئێستا لێیە هی ئیسرائیل نییە. هی یەهۆڤایە. هی خودایە. و ئەو دووبارە دەگەڕێتەوە لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە. و ئەو داوای ئەو خاکە دەکات. بەڵام ئەوە چیرۆکێکی ترە. بەڵام ئێستا، ئەو دەڵێت، "ئەمە خاکی منە، و ئێستا تۆ ڕێزت لێم نەگرتووە بە پاراستنی شەممە و ڕێگەدان بە خاکەکەم پشوو بدات. کەواتە، من ڕێگە بەوە دەدەم پشوو بدات. من تۆ دەنێرمە دیلێتی بۆ ماوەی ٧٠ ساڵ بۆ بابل بەهۆی گوناهەکەت بەرامبەر بە من."
ئێستا، گوناهەکە بەرامبەر بەوان، وەک لە کرداری نێردراوان ٧ خوێندمانەوە، ئەوە بوو کە ئەوان خوداوەندە بیانییەکانیان دەپەرست و لەگەڵ کەنعانییەکان لە پەرستنیاندا یەکیان گرتبوو. بەڵام هۆکاری ئەوەی ٧٠ ساڵە تەنها ئەوەیە کە لەسەر شەممە گوتمان.
کاتی تەواوی خودا لە تاقیکردنەوەکاندا
ئێستا خاڵێک کە دەمەوێت ئاماژەی پێبکەم ئەوەیە. هەر تاقیکردنەوەیەک کە ڕەنگە تۆ یان من تێیدا بڕۆین، بە تەواوی هەموو ڕۆژێک، هەموو ساتێک بە تەواوی لەلایەن خوداوە ژمارە کراوە. ئەو مەبەستێکی هەیە، مەبەستێکی تەواو. و بڕێکی تەواوی کاتی پێویستە بۆ ئەوەی ئەوە بەدی بهێنێت. ئێستا بە ئاشکرا ئەگەر ئێمە هاوکاری خودا بکەین، ئەو کاتە ڕەنگە کورت بکرێتەوە، بەڵام خودا بە تەواوی دەزانێت چی پێویستمانە و ڕەنگە خۆش نەبێت وەک پیتەر لە ١ پیتەر ١ و ٦ دەڵێت، ئێستا بۆ ماوەیەک تۆ لە تاقیکردنەوەدایت و ڕەنگە خۆش نەبێت، لە ڕاستیدا ڕەنگە قورساییەکی زۆر بخاتە سەرت و ئەگەر لە تاقیکردنەوەدایت، دەزانیت کە ئەوە قورسایی دەخاتە سەرت. بەڵام تەنها لەبیرت بێت، لەلایەن خوداوە ڕێکخراوە. بە تەواوی لەلایەن خوداوە ڕێکخراوە.
و ئێستا دەچمە سەر یەرمیا لە یەرمیا ٢٥. تەنها بۆ ئەوەی پەیوەندییەک بدەم لە ئایەتی ٨ دەخوێنمەوە.
کەواتە، یەزدانی سوپاسالار ئاوا دەفەرموێت: «چونکە گوێتان لە قسەکانم نەگرت، ئەوا من دەنێرم و هەموو خێزانەکانی باکوور دەهێنم، یەزدان دەفەرموێت، نەبووخەدنەسەری پاشای بابل، خزمەتکارەکەم، و دەیانهێنمە سەر ئەم خاکە، و دژی دانیشتووانی، و دژی هەموو ئەم نەتەوانەی دەوروبەر، و بە تەواوی لەناویان دەبەم.» (یەرمیا ٢٥:٨-٩)
ئێستا، ئایەتی ١٠، گوێ لەمە بگرن.
جگە لەوە، من دەنگی خۆشی، دەنگی شادی، دەنگی زاوا، و دەنگی ئاشەکان و ڕووناکی مۆمەکە لەوان دەسێنمەوە. (یەرمیا ٢٥:١٠)
چی دەڵێت، هاوڕێیان؟ خۆش نابێت. من سزایەک دەخەمە سەرتان و ئازاربەخش دەبێت، بەڵام وەک گوتمان، کاتێک دەبێت بۆ فێربوون لە خودا.
و لەوێ، لە ڕاستیدا، ڕقم لێیە ئەمە بکەم، بەڵام لە زەبوورەکاندا، زەبوورێک هەیە کە پەیوەندی بەم خاڵەوە هەیە کە خودا تەنها لە زەبوور ١٣٧ ئاماژەی پێدا. ئێستا، گوێ بگرن. کەواتە، تەنها گوێمان لێبوو کە خودا بە گەلەکەی گوت کە دەیانباتە دەرەوەی خاکی بەڵێندراو، دەیانباتە دیلێتی بۆ بابل، و لەوێ، خۆش نابێت. ئەو هەموو خۆشی و شادی و گۆرانییەک دەسێنێتەوە. ئەمە ئەوەیە کە لە زەبوور ١٣٧ دەڵێت. ئەمە ئەو گەلەیە کە لە بابلن و لەسەر ئەزموونی خۆیان دەنووسن.
لەسەر ڕووبارەکانی بابل لەوێ دانیشتین. بەڵێ، گریاین. (زەبوور ١٣٧:١)
تەنها دەمەوێت لێرە بوەستیت. دەمەوێت بیری لێبکەیتەوە. کاتەکان سەختن کاتێک سەرپێچی یەزدان دەکەین. و ئەوان گریاین چونکە لە ماڵەوە دوورن لە دیلێتیدا. دەڵێت کاتێک سیۆنمان بیر هاتەوە، ماڵەوەیان بیر هاتەوە، ئۆرشەلیم و ئەوەی کە لەدەستیان دابوو. و زۆر جار دەبێت ئەوەی کە بەڕاستی بەنرخە لەدەستی بدەین بۆ ئەوەی تێبگەین کە ئەو شتانە چەند بەنرخن.
قیسارەکانمان لەسەر وێڵۆکەکان هەڵواسی لە ناوەڕاستیدا. (زەبوور ١٣٧:٢)
کەواتە ئەوە وێنەی خەمبارییە. ئەوان قیسارەکانیان لەسەر وێڵۆکەکان هەڵدەواسن.
چونکە ئەوانەی کە ئێمەیان بە دیل برد، داوای گۆرانییەکیان لێکردین، و ئەوانەی کە ئێمەیان وێران کرد، داوای خۆشییان لێکردین، وتیان: «گۆرانییەکی سیۆنمان بۆ بڵێن.» (زەبوور ١٣٧:٣)
و گوێ لەمە بگرن. ئەوان وەڵام دەدەنەوە،
چۆن گۆرانی یەزدان بڵێین لە خاکێکی نامۆدا؟ (زەبوور ١٣٧:٤)
ئێستا، من چوومە سەر ئەم زەبوورە تەنها بۆ ئەوەی هەستیارییەکە بەهێز بکەم کە لە کتێبی پیرۆزدا دەیدۆزیتەوە کە پەیوەندی بە ئەزموونی کەسی خۆتەوە هەیە. ئەم کتێبە کتێبێکی ئێستایە بۆ ئەمڕۆ، بۆ ژیانی تۆ و ژیانی من ئەمڕۆ. و خودا گوتوویەتی، "من سزایەک دەخەمە سەرت، و بۆ تۆ خەمناک دەبێت. بەڵام سەرەڕای ئەوە، سەرەڕای ئەوە."
گەڕانەوەی خودا و کۆتایی چاوەڕوانکراو
ئێستا دەگەڕێمەوە بۆ یەرمیا بۆ ئەوەی سەرەڕای ئەوە لە یەرمیا بەشی ٢٩ پڕ بکەمەوە. ئێستا لەبیرت بێت ئەو پێشتر پێی گوتوون کە ٧٠ ساڵ دەبێت. کەواتە ئێستا لە یەرمیا بەشی ٢٩:١٠ و هەندێک لە ئێوە ڕەنگە ئاشنا بن بەم نووسینە.
چونکە یەزدان ئاوا دەفەرموێت کە دوای ٧٠ ساڵ لە بابل تەواو دەبێت، من سەردانتان دەکەم. هۆلێلویا. (یەرمیا ٢٩:١٠)
خودا دەستی لێهەڵنەگرتبوون بەهۆی گوناهەکانیانەوە. نەخێر. ئەو هەموو کات لەگەڵیان بوو هەرچەندە بە شێوەیەک نەبوو کە بتوانێت لێیان نزیک بێتەوە. چونکە کاتێک لە ژێر فێربووندایت، خودا لە دوورەوە دەمێنێتەوە. ئەو دەڵێت، "دوای ٧٠ ساڵ، لە بابل تەواو دەبێت. من سەردانتان دەکەم و وشە باشەکەم بەرامبەر بە ئێوە جێبەجێ دەکەم." گوێ بگرن، لە گەڕاندنەوەتان بۆ ئەم شوێنە، هۆلێلویا. خودا خودای گەڕانەوەیە. ئۆه، هاوڕێم، ئەو دەیانباتەوە دوای ئەوەی ئەم کاری فێربوونە تەواو بوو. ئەو دەیانباتەوە ماڵەوە. و ئەوەیە کە دەتوانیت لە کتێبی عەزرا و کتێبی نەحمیا و کتێبەکانی تریشدا بیخوێنیتەوە. بەڵام بە هەر حاڵ، کەواتە ئایەتی ١١. ئێستا، ئەمە ئەو ئایەتەیە کە ڕەنگە پێشتر بیستبێتت.
چونکە من ئەو بیرۆکانە دەزانم کە بەرامبەر بە ئێوە بیری لێدەکەمەوە، یەزدان دەفەرموێت، بیرۆکەی ئاشتی، نەک خراپە، بۆ ئەوەی کۆتاییەکی چاوەڕوانکراوتان پێبدەم. (یەرمیا ٢٩:١١)
ئێستا ئەو قسە لەگەڵ ئەوان دەکات کە لە دیلێتیدان لە بابل بەهۆی گوناهەکانیانەوە. دەبینیت، خودا شتێک بەدی دەهێنێت لە ژیانی گەلی ئەم نەتەوەیەدا. ئەو دەیانگەڕێنێتەوە بۆ لای خۆی.
و گوێ بگرن چی دەڵێت. پاشان دوای ئەوەی کاری فێربوونەکە بەدی هات،
ئەوسا بانگم دەکەن و دەچن و نوێژم بۆ دەکەن و من گوێتان لێدەگرم. و بانگم دەکەن و بەدوامدا دەگەڕێن و دەمدۆزنەوە کاتێک بە هەموو دڵتانەوە بەدوامدا دەگەڕێن و من دەدۆزرێمەوە لەلایەن ئێوەوە، یەزدان دەفەرموێت. (یەرمیا ٢٩:١٢-١٤)
خراپترین شت کە دەتوانیت بیکەیت ئەوەیە کە دڵت بەرامبەر بە یەزدان ڕەق بکەیت. ئەوەیە کە خودا تاوانبار بکەیت بەهۆی بارودۆخی ژیانتەوە. نەخێر، لەبیرت بێت کە ئەو کۆتاییەکی باشی چاوەڕوانکراوی بۆ تۆ هەیە. کە ئەو لە دڵتدا کار دەکات. دڵەکانمان بە درێژایی کاتێکی زۆر ڕەق دەبن. کاتێک لە گوناهدا دەژین، چەرخەکانی گالیسکەکانی گوناه بەسەر دڵماندا دەڕۆن وەک ڕێگایەک کە ڕەق دەبێت و ئەوە بە یەک شەو ناگۆڕێت. خودا دەبێت بە شێوەیەکی زۆر دیاریکراو و هەندێک جار زۆر سەخت مامەڵەمان لەگەڵ بکات وەک لێرە لەگەڵ ئیسرائیل بۆ ماوەی ٧٠ ساڵ بۆ ئەوەی دڵەکانیان بگۆڕدرێت کە ئەو ڕەقییەی ئەو ڕێگایە بشکێنرێت وەک چۆن خودا دڵیان دەکێڵێت. و ئەو دەڵێت، "و من دەدۆزرێمەوە لەلایەن ئێوەوە، یەزدان دەفەرموێت." هۆلێلویا.
تەنها پاشماوەیەک گەڕانەوە
کەواتە، ئەمە زۆر نایابە. خودا دەیانگەڕێنێتەوە بۆ خاکەکە. و خودا شتێکی بۆ تۆش هەیە. ئەو تۆ ناگەڕێنێتەوە بۆ هەمان بارودۆخ کە تێیدا بوویت، بەڵام ئەگەر بیکات، تۆ دەگۆڕێت. تۆ هەمان کەس نابیت کاتێک دەگەڕێیتەوە. ئەوان هەمان کەس نەبوون کاتێک گەڕانەوە بۆ ئۆرشەلیم. خودا گۆڕیبوونی.
و تەنها یەک شتی کۆتایی کە دەمەوێت بیڵێم، تەنها پاشماوەیەک گەڕانەوە. تەنها ژمارەیەکی کەم. زۆربەی ئیسرائیل لە بابل ئاسوودە ببوون، ژیان و بازرگانی و خێزانیان لەوێ پەرە پێدابوو، و ئەوان نەگەڕانەوە. کاتێک پاشای بابل یان پاشای فارس کورش گوت کە دەتوانن بگەڕێنەوە، تەنها ژمارەیەکی کەم گەڕانەوە. کەواتە لە کاتێکدا لە ژێر فێربوونی خودادایت، دڵنیا بە کە بەدوای یەزداندا دەگەڕێیت و داوای لێدەکەیت کە دڵت نەرم بکات و تۆ لەو بارودۆخانەدا ئاسوودە نەبیت کە تێیدایت چونکە خودا کار دەکات بۆ نەرمکردنی دڵت و بۆ نزیککردنەوەت لە خۆی. هۆلێلویا.
با نوێژ بکەین. ئۆه خودا، دەمانەوێت سوپاست بکەین بۆ ئەو هەموو بەزەیی و میهرەبانییە. تۆ زۆر باشیت. هەموو ئەوانەی ئەم ئێوارەیە گوێ دەگرن، بەرەکەتدار بکە. نوێژ دەکەین، ئۆه خودا، وەک چۆن تۆ ئەم پلانە باشانەت بەرامبەر بە ئێمە هەیە. هەموو شتێک پێکەوە کار دەکات بۆ باشە. خەڵک ڕەنگە بۆ خراپە بیەوێت وەک براکانی یوسف کردیان، بەڵام تۆ بۆ باشە دەتەوێت. ستایش بۆ یەزدان. وەک چۆن لەگەڵ عیسای مەسیحدا، ئەوان ڕقیان لێی بوو، خاچیان لێدا، بەڵام لە ڕێگەی ئەو کردەوە خراپەوە، ئێستا ڕزگارکەرێک هەیە بۆ هەموو گوناهبارێک وەک خۆم. و وەک ئەوانەی گوێ دەگرن کە دەتوانن ڕزگار ببن، هاوڕێم، ئەگەر ڕزگار نەبوویت، لەم ساتەدا متمانە بە مەسیح بکە. لێخۆشبوونی گوناهەکان و ژیانی هەتاهەتایی بە ناوی ئەودا وەربگرە. ئامین. ئامین.
