ئاکایا

شیوەن

ئەمە لەگەڵ مەقدۆنیا هەموو یۆنانی لە پەیمانی نوێدا لەخۆگرتبوو؛ بەڵام لەلای شاعیران ئاخایا زۆرجار ئاماژەی بە هەموو یۆنان دەکرد. لەژێر دەسەڵاتی ڕۆمەکاندا دابەشکرابوو بۆ دوو ناوچە، ئاخایا پارێزگایەکی ئەنجومەنی پیران بوو. تیبریاس هەردوو ناوچەکەی یەکخست بۆ پارێزگایەکی ئیمپراتۆری لەژێر دەسەڵاتی پارێزگارەکاندا؛ بەڵام کلۆدیۆس دووبارە گەڕاندییەوە بۆ ئەنجومەنی پیران لەژێر دەسەڵاتی پارێزگارێکدا، بۆیە لوقا ڕاست بوو لە ناونانی گالیۆ بە پارێزگار (ἀνθύπατος) یان جێگر. کرداری نێردراوان 18:12؛ کرداری نێردراوان 19:21؛ ڕۆما 15:26؛ 1 کۆرینس 16:15، هتد.

ئەم ناوە لە بنەڕەتدا بۆ پارچە زەوییەک لە کەناراوەکانی باکووری پیلۆپۆنێس بەکارهات. کاتێک ڕۆمەکان لە ساڵی 146 پ.ز یۆنان و مەقدۆنیایان وەک پارێزگایەک لکاند، ناوی ئاخایایان بەسەر هەموو ئەو وڵاتەدا سەپاند. لە ساڵی 27 پ.ز دوو پارێزگا دروستکران، مەقدۆنیا و ئاخایا؛ و ئەوەی دووەم تێسالیا، ئیتۆلیا، ئاکارنانیا، و بەشێک لە ئیپیرۆس، لەگەڵ ئیوبیا و زۆربەی دوورگەکانی سیکلادیسی لەخۆگرتبوو. لە سەردەمی قەشە پۆڵسدا لەلایەن پارێزگارێکی پلە دوو بەڕێوەدەبرا، کە بارەگاکەی لە کۆرینس بوو (کرداری نێردراوان 18:12). 'هێلاس' (کرداری نێردراوان 20:2) ناوی ڕەسەنی یۆنانییە کە هاوتای 'ئاخایا'ی ڕۆمانییە. نیشتەجێبوونی جوولەکەکان لەم پارێزگایەدا هەبوون، لە کۆرینس، ئەسینا، هتد (کرداری نێردراوان 17:17؛ کرداری نێردراوان 18:4؛ کرداری نێردراوان 18:7)، و کاری قەشە پۆڵس لە نێوانیاندا دەستیپێکرد و لەلایەن ئەپۆلۆسەوە بەردەوام بوو (1 و 2 کۆرینس بە گشتی، کرداری نێردراوان 17:16 بەدواوە، کرداری نێردراوان 17:18؛ کرداری نێردراوان 19:1). ئەی. سۆتەر.