ئەگریپا

ئەسپ-ڕاوچی

نەوەی هێرۆدیسی گەورە. ساڵانی سەرەتای ژیانی وەک کەسێکی بەفیڕۆدەر و گەڕیدە بەسەر برد، بەڵام لە کۆتاییدا لە ڕۆما توانی ڕەزامەندی کالیگولا بەدەست بهێنێت کە لە ساڵی ٣٧ی زایینی کاتێک هاتە سەر تەخت، ئەگریپای وەک جێنشینی فیلیپی تێترارک ڕاگەیاند، کە سێ ساڵ پێشتر مردبوو. بە تۆمەتبارکردنی ئەنتیپاس، کە خوشکەکەی خۆی هێرۆدیاسی ماره‌ کردبوو، ئەگریپا ئەم شازادەیەی لە پۆستەکەی لاداو و دووری خستەوە، و لە ساڵی ٣٩ی زایینی جێگەی گرتەوە لە ناوچەکانی جەلیل و پێرایا. ئەو هێشتا میوانی کالیگولا بوو لە ڕۆما کاتێک ئەو ستەمکارە لە ساڵی ٤١ی زایینی کوژرا، و دوای ئەوەی کاریگەری خۆی لە هەڵبژاردنی جێنشینی کالیگولا کلۆدیۆس بەکارهێنا، ئەم ئیمپراتۆرە نەک تەنها بەخشینەکانی پێشووی پشتڕاست کردەوە، بەڵکو ئەوانی یەهودیا، سامیریا، و ئەبیلینی زیاد کرد، بەجۆرێک کە موڵکەکانی نزیکەی وەک موڵکەکانی باپیرەی هێرۆدیسی گەورە بوون. ئەو لەم موڵکانەدا بوو کاتێک لە پەیمانی نوێدا وەک 'هێرۆدیسی پاشا' لە ئەعمالی نێردراوان ١٢ باسی لێوە دەکرێت. ئەو یاقوبی برای یۆحەنای بە شمشێر کوشت، و چونکە بینی کە ئەمە یەهودییەکانی دڵخۆش دەکات، پەترۆسیشی گرت. ئەمە نزیکەی ساڵی ٤٣ی زایینی ڕوویدا، و لە ماوەی ساڵێکدا پاشا، کە ڕێگەی بە خۆی دا بە خودا ناوببرێت، لەلایەن خودای گشتگیرەوە لێیدرا و بە مردنێکی بەدبەختانە مرد. ئەو گێڕانەوەیەی یۆسێفۆس سەبارەت بە کوالیتییە کارگێڕییەکانی ئەگریپا، هەوڵەکانی بۆ یەهودییەکان لە کاتی مانەوەی لە ڕۆما، و ئارەزووەکانی بۆ بەهێزکردن و جوانکردنی ئۆرشەلیم، ڕەنگە ڕاست بن؛ بەڵام گرتنی نێردراوان بۆ دڵخۆشکردنی یەهودییەکان نیشانەی ئەوەیە کە ئەو کەسێکی نەشیاو بوو بۆ فەرمانڕەوایەتی، لە کاتێکدا لوتبەرزی زۆری لە کۆتا دیمەنی ژیانیدا کردییە ئامانجی ڕەوای تووڕەیی ئەوەی کە شکۆمەندی خۆی بە کەسێکی تر نادات.