ئامۆن

خۆراکدان: دڵسۆزبوون

١. حاکمی سامیریا لە سەردەمی ئەحئابدا. ١ پاشایان ٢٢:٢٦؛ ٢ کڕۆنیکەڵس ١٨:٢٥. ٢. کوڕ و جێنشینی مەنەشە، پاشای یەهودا. ئەو تەنها ٢ ساڵ حوکمڕانی کرد، ٦٤٣-٦٤٢ پ.ز. ئەو خراپەی لەبەرچاوی یەزدان کرد، و بتەکانی پەرست کە باوکی دایاننابوو. خزمەتکارەکانی پیلانیان لە دژی گێڕا، و لە ماڵی خۆیدا کوشتیان. ٢ پاشایان ٢١:١٨-٢٥؛ ١ کڕۆنیکەڵس ٣:١٤؛ ٢ کڕۆنیکەڵس ٣٣:٢٠-٢٥؛ یەرمیا ١:٢؛ یەرمیا ٢٥:٣؛ زەفەنیا ١:١؛ مەتتا ١:١٠. ٣. نەحمیا ٧:٥٩. بڕوانە: ئامی.

١. کوڕ و جێنشینی مەنەشە پاشای یەهودا. ئەو دوو ساڵ یان بەشێک لە ساڵان حوکمڕانی کرد. کتێبە پیرۆزەکانمان تەنها ئەوە دەزانن کە ئەو بەردەوام بوو لەسەر ڕێوڕەسمە ئایینییەکانی باوکی. ئەو بە پیلانگێڕییەکی کۆشکی کوژرا، بەڵام بکوژەکان لەلایەن خەڵکەوە سزادران، کە یۆشیایان خستە سەر تەخت (٢ پاشایان ٢١:١٩ بەدواوە). پێشنیار کراوە کە ناوی ئەو ناوی خوداوەندی خۆری میسرییە (بڕوانە وتاری داهاتوو). ٢. حاکمێکی سامیریا (١ پاشایان ٢٢:٢٦). ٣. بڕوانە: ئامی. ه. پ. سمیس. ئامۆن (یۆنانی: ئامۆن، میسری: ئامون). خوداوەندێکی میسری، کە لە سەرەتادا وەک خوداوەندی بەپیتێتی پەرسترا، و دواتر وەک ئامۆن-ڕا-سێت-ن-نترو ('ئامۆن، خوداوەندی خۆر، پاشای خوداوەندەکان')، خوداوەندی ناوچەیی تێبس بوو. بە داگیرکردنی میرە بچووکەکانی میسری خواروو لەلایەن ئاهمێسی یەکەمەوە لە تێبس (نزیکەی ١٧٠٠ پ.ز)، ئەو بوو بە خوداوەندی نەتەوەیی میسر. باڵادەستییەکەی، کە بۆ ماوەی ١١٠٠ ساڵ لەلایەن هەموو فەرمانڕەوا میسرییەکانەوە ناسرا بوو جگە لە ئەمنۆفیسی چوارەم (نزیکەی ١٤٥٠ پ.ز)، کۆتایی هات بە داگیرکردنی میسر لەلایەن ئەسەرحەدۆنەوە (٦٧٠ پ.ز؛ بەراورد بکە بە یەرمیا ٤٦:٢٥ بەدواوە) و وێرانکردنی تێبس لەلایەن ئاشوربانیپاڵەوە (نزیکەی ٦٦٢ پ.ز؛ بەراورد بکە بە نەحوم ٣:٨). دوای ئەم ڕووداوانە، ئەو گەڕێنرایەوە بۆ پلەی خوداوەندە ناوچەییەکان. بڕوانە: نۆ، نۆ-ئامۆن. ن. کۆنیگ.