ئیفۆد

پشتێنێکی (تایبەت)

باوکی حەنیئیل، لە هۆزی مەنەشە. ژمارەکان 34:23.

1. باوکی حەنیئیل (ژمارەکان 34:23 گێڕانەوەی کاهینی).
2. سەیری جلوبەرگ بکە، بەشی 2 (ج)، و کاهینەکان و لێڤییەکان.
3. 'ئیفۆد'ی دادوەران 8:27؛ دادوەران 17:5؛ دادوەران 18:14؛ دادوەران 18:17-18؛ دادوەران 18:20 پێدەچێت وێنەیەک بێت.

1. ئیفۆدێک کە لەلایەن سەرۆک کاهینەوە لەبەردەکرا. ڕێنمایی ورد درابوو سەبارەت بە دروستکردنی. دەبوو لە زێڕ، شین، ئەرخەوانی، سوور، و کەتانی ناسکی لولکراو دروست بکرێت، بە کاری ورد. زێڕەکە دەکوترایە سەر قاپێکی تەنک و پاشان دەبڕدرا بۆ وایەر، کە دەچنرا بۆ ناو قوماشەکە. پشتێنەکەشی دەبوو لە هەمان کەرەستە بێت بە کاری چنراو. لەسەر شانەکان دوو بەرد جێگیر کرابوون، کە ناوی دوازدە هۆزەکەی لەسەر هەڵکەنرابوو، شەش ناو لەسەر هەر بەردێک؛ بۆیە هەر کاتێک هارون ئیفۆدەکەی لەبەردەکرد، دوازدە هۆزەکە نوێنەرایەتی دەکران. هەروەها دەخوێنینەوە سەبارەت بە جلی ئیفۆدەکە، کە هەمووی شین بوو، و بە درێژایی خوارەوەی هەناری شین، ئەرخەوانی، و سووری هەبوو، لەگەڵ زەنگۆڵەی زێڕ لە نێوانیاندا. بێگومان جلەکە زۆر درێژتر بوو لە ئیفۆدەکە، کە وا گریمانە دەکرێت نەگەیشتبێتە ئەژنۆکان، و لەسەر جلەکە لەبەردەکرا، و سنگی لەسەر ئیفۆدەکە. هەروەها کراسێکی چنراوی کەتانی ناسک هەبوو؛ ئەمە لە ژێر جلەکە لەبەردەکرا. ئەمانە لەگەڵ مێترەکەدا جلوبەرگی هارونیان پێکدەهێنا 'بۆ شکۆ و بۆ جوانی.' دەرچوون 28:1-39. بە ئاشکرا جلوبەرگی کاهینی ئاسایی کە لەلایەن کوڕەکانی هارونەوە لەبەردەکران، هەروەها دەوترێت 'بۆ شکۆ و بۆ جوانی.' دەرچوون 28:40. لە چەندین پێکهاتەی ئیفۆدەکەدا، ڕاستودروستی خودایی، ئاسمانیبوون، پاشایەتی، شکۆمەندی، و نیعمەتەکانی ڕۆح نیشان دەدرێن: ئەو چاکانەی کە تایبەتمەندییەکانی گەورە عیسای مەسیح بوون. بە شێوەیەکی جیانەکراوەیی سنگی بە ئیفۆدەکەوە لکێنرابوو، کە ئوریم و تومیم تێیدا بوون؛ بەم شێوەیە لە کاتی لەبەرکردنی ئیفۆدەکەدا، دادگاییکردنی نەوەکانی ئیسرائیل لەبەردەم خودا دەهێنرایە پێشەوە، بەپێی ڕووناکی و تەواویەتییەکانی ئەو. هەرچەندە لە بۆنە ئاساییەکاندا لەبەردە نەدەکرا، بەڵام پێویست بوو کاتێک ڕێنمایی لە خوداوە داوا دەکرا: بەراورد بکە 1 ساموئیل 21:9. بەم شێوەیە وەرگرتنی وەڵام لە خوداوە پەیوەستە بە ئوریم و تومیم، کە لە سنگەکەدا دانرابوون. دەرچوون 28:28: بەراورد بکە ژمارەکان 27:21؛ 1 ساموئیل 28:6؛ عێزرا 2:63؛ نەحمیا 7:65. وشەی 'ئیفۆد' لە زمانی عیبریدا هەمان شتە، و لە 'بەستنەوە یان پشتێن بەستن'ەوە هاتووە، بۆیە ماناکەی وادیارە لە 'جلێکی کاهینی' تێناپەڕێت. دەرچوون 29:5؛ دەرچوون 35:9، 27؛ دەرچوون 39:2-22؛ لێڤییەکان 8:7؛ 1 ساموئیل 2:28.
2. جگە لەمانەی سەرەوە، کە دەکرێت پێیان بوترێت ئیفۆد، هەندێکی تر هەبوون کە کاهینەکان لەبەریان دەکرد، بەڵام وەسف نەکراون. 1 ساموئیل 14:3؛ 1 ساموئیل 22:18؛ 1 ساموئیل 23:6، 9؛ 1 ساموئیل 30:7؛ هۆشەع 3:4. داود، لە کاتی هێنانی سندوقەکەدا، ئیفۆدێکی کەتانی لەبەردەکرد. 2 ساموئیل 6:14؛ 1 کتێبی مێژوو 15:27. ساموئیلیش، کاتێک تەنها منداڵ بوو، ئیفۆدێکی کەتانی لەبەردەکرد. 1 ساموئیل 2:18. لە هەموو ئەو دەقانەی سەرەوەدا ئیفۆدەکە تایبەتمەندی جلێکی کاهینی هەیە، هەرچەندە داود لە هۆزی هارون نەبوو. جۆرێک لە کاهینی پاشایەتی لە ڕیزبەندی مەلکیسەدەک.
3. لادانێکی سەیر لەمانەی سەرەوە ئیفۆدێک بوو کە گیدعۆن لە زێڕ، خشڵەکان، و جلوبەرگی ئەرخەوانی دروستی کرد کە لە میدیانییەکان وەرگیرابوو، دوای ئەوە هەموو ئیسرائیل گومڕا بوون، و بوو بە داوێک بۆ گیدعۆن و ماڵەکەی. دادوەران 8:27. خراپتر لەوە حاڵەتی میخا بوو کە، ماڵێکی خوداوەندەکانی هەبوو، ئیفۆدێکی دروست کرد، و یەکێک لە کوڕەکانی تەرخان کرد بۆ ئەوەی ببێتە کاهین. لێڤییەک کە هاتە ماڵەکە، کەوتە ناو ڕێکخستنەکە، و خۆی نیشاندا کە بە ئیفۆدەکە پرسیار لە خودا دەکات. کاتێک خوداوەندەکان لەلایەن نەوەکانی دانەوە دزران، لێڤییەکە دڵخۆش بوو کە یاوەری بتەکان و ئیفۆدەکە بکات، و ببێتە کاهین بۆ ئەم هۆزە. بەم شێوەیە جلوبەرگی کاهینی کە دەبوو تەنها بۆ خزمەتی یەهۆڤا سنووردار بکرایە، پەیوەست کرا بە بتپەرستییەوە. دادوەران 17:5؛ دادوەران 18:14-20.