ئیلیریکوم

گرووپی گۆرانی (؟)

ناوچەیەکی فراوان لە کەناراوەکانی ڕۆژهەڵاتی دەریای ئەدریاتیک، کە مزگێنی پۆڵس گەیشتە ئەوێ. ڕۆما 15:19. ئێستا نزیکەی هەمووی لەژێر ناوی دالماسیا دا جێگیر کراوە.

تەنها ئاماژەی کتێبی پیرۆز لە ڕۆما 15:19 دایە، کە تێیدا قەشە پۆڵس ئاماژە بەوە دەکات کە ئەو بە تەواوی مزگێنی مەسیحی لە ئۆرشەلیمەوە و دەوروبەری تا ئیلیریکۆم ڕاگەیاندووە. هیچ کام لەم زاراوانە جوگرافییە لە واتای یۆنانیدا نین، کە ئەوەیە ئەو لە لێواری دەرەوەی ئۆرشەلیمەوە، بە جۆرێک بڵێین، دەوروبەری (لەلایەن وڵاتە جیاوازەکانەوە) تا سنووری ئیلیریکۆم ئەوەی کردووە. ئەم پارێزگایانە بە ڕیز بریتین لە سوریا، کیلیکیا، گالاتیا، ئاسیا، و مەقدۆنیا، و گەشتێک بەناو ئەواندا بەدوای یەکدا بەشێک لە بازنەیەکی ناڕێک وەسف دەکات. پارێزگاکانی مەقدۆنیا و ئیلیریکۆم هاوسنوورن، و نزیکترین شار لە مەقدۆنیا کە دەزانین قەشە پۆڵس تێیدا مزگێنی داوە بێرۆیا (کردارەکان 17:10فف.)ە. ئیلیریکۆم وشەیەکی لاتینییە، و ئاماژە بە پارێزگای ڕۆمانی دەکات کە بە درێژایی دەریای ئەدریاتیک لە ئیتاڵیا و پانۆنیا لە باکوورەوە تا پارێزگای مەقدۆنیا لە باشوور درێژ دەبێتەوە. پارێزگایەکی ئیلیریا لە 167 پ.ز. دامەزرابوو، و لە ماوەی دوو سەدەی دواتردا هەموو زیادکردنەکانی خاک لەو ناوچەیەدا لەو پارێزگایەدا جێگیر کران. لە 10 زایینیدا ئۆگۆستۆس پانۆنیای لە ئیلیریکۆم جیا کردەوە، و بە دووەمیان دەستوورێکی جێگیری دا. حوکمڕانی ئەم پارێزگا گرنگە قورس بوو، و بە کۆنسوڵێکی پێشوو سپێردرا بە شێوازی legatus Augusti pro prætore. نیوەی باکووری بە لیبورنیا و نیوەی باشووری بە دالماسیا ناودەبرا (سەیری بکە). ئەم زاراوەی دوایی وردە وردە هات بۆ ئەوەی ئاماژە بە تەواوی پارێزگای ئیلیریکۆم بکات. ئ. سۆتەر.