ئیتاڵیا

ڤیتولین (واتە، وەک گوێرەکە)

وڵاتە ناسراوەکە، کە ڕۆما پایتەختەکەی بوو. تەنها بە ڕێکەوت لە نووسینە پیرۆزەکاندا باس کراوە. کردارەکان 18:2؛ کردارەکان 27:1، 6، عیبرانییەکان 13:24.

ئەم وشەیە لە کاتێکەوە بۆ کاتێکی تر مانای گۆڕاوە. سەرەتا تەنها بەشی باشووری (یۆنانی) نیمچەدوورگەکەی دەگەیاند؛ دواتر هەموو وڵاتەکەی باشووری دەشتی لۆمباردی گرتەوە؛ و لە کۆتاییدا، پێش سەردەمی مەسیح، ئەو مانایەی وەرگرت کە ئێستا هەیەتی. شوێنی ناوەندییەکەی لە دەریای ناوەڕاست، شێوەی کەناراوەکانی، و تواناکانی خاکەکەی لە ژێر کشتوکاڵی گونجاودا، وای لێکردبوو ببێتە ماڵ و ناوەندی ڕەگەزێکی فەرمانڕەوا. لە سەدەی یەکەمی زایینیدا پەیوەندی بەردەوام هەبوو لە نێوان پایتەختی ڕۆما و هەموو بەشێکی ئیمپراتۆرییەتەکە، بە ڕێگای ناسراو. لە نێو ڕێگاکانی ڕۆژهەڵاتدا، کە بە شێوەیەکی سەرەکی پەیوەندی بە خوێندکاری پەیمانی نوێوە هەیە، یەکێکیان لە ڕۆماوە بە درێژایی کەناراوەکانی ڕۆژئاوای ئیتاڵیا بۆ کامپانیا بوو، کە لەوێدا بەسەر وڵاتەکەدا دەپەڕی و لە کۆتاییدا دەگەیشتە بروندیسیۆم. لە بەندەرەکەیەوە گەشتیارەکە یان بەسەر دەریای ئەدریاتیکدا دەچوو بۆ دیرهاچیۆم، و بە ڕێگای ئیگناتیا دەچوو بۆ تەسەلۆنیکی و دواتر، یان بەسەر کەنداوی کۆرنسدا دەچوو، لە لێچایۆمەوە بۆ کێنکریا (کە بڕوانە) دەگوازرایەوە، و لەوێوە بە کەشتی دەچوو بۆ ئەفەسۆس یان ئەنتیاکیا یان ئەسکەندەرییە، وەک خۆی ویستبایە. باشترین گێڕانەوەی گەشتێکی ماڵەوە لە کردارەکان 27:1-44 دایە. جوولەکەکان ڕژانە ئیتاڵیا، بە تایبەتی بۆ ڕۆما، و زۆر پێش هاتنی مەسیحییەت بۆ ئیتاڵییەکان ناسراو بوون. ئەی. سۆتەر.