ئینجیلی مەرقۆس

هەر ئینجیلێک تایبەتمەندییەکانی خۆی هەیە، وەک لە ژێر ناونیشانی ئینجیلەکاندا دەبینرێت. لە ئینجیلی مەرقۆسدا، عیسای مەسیح بە تایبەتی وەک خزمەتکار — پێغەمبەر — سەیر دەکرێت، و 'ئینجیل' یان 'مزگێنی' شوێنێکی دیاری هەیە. وەک چۆن لە هەندێک لە پێغەمبەرانی پەیمانی کۆندا هیچ زانیارییەکمان دەربارەی بنەچەیان نییە، لێرەشدا هیچ بنەچەیەکی مرۆیی مەسیحمان نییە، وەک لە مەتتا و لۆقادا هاتووە. گێڕانەوەکە بە شێوەیەکی لەناکاو دەست پێدەکات بە "سەرەتای مزگێنی عیسای مەسیح، کوڕی خودا." خزمەتی یەحیا لە ماوەیەکی کورتدا وەسف دەکرێت بۆ خۆشکردنی ڕێگا بۆ خزمەتی مەسیح، کە دوای لەئاوباپتایزکردنی دەستی پێکرد. لێرەدا هیچ وردەکارییەک دەربارەی تاقیکردنەوەکە نییە: تەنها ئەوە باس دەکرێت کە عیسا چل ڕۆژ لەلایەن شەیتانەوە تاقیکرایەوە، و لەگەڵ ئاژەڵە کێوییەکان بوو، و فریشتەکان خزمەتیان دەکرد. هەر کە یەحیا خرایە زیندانەوە، مەسیح دەستی بە کارە بێوچانەکانی کرد، و شایەتییەکەی هەڵگرت کە پادشاهێتی خودا نزیک بوو.

لە دوو بەشی یەکەمدا، بەڵگە جۆراوجۆرەکان پێشکەش دەکرێن کە مەسیح بۆ ئەرکەکەی خۆی پێشکەشی کرد، کە وەک شایەتییەک بوون بۆ سەرکردەکانی ئیسرائیل.

لە مەرقۆس 3دا، پچڕان لەگەڵ نەوەی بێباوەڕی ئێستادا دەبینین، بانگکردنی نێردراوان، و دواتر ڕەتکردنەوەی خزمەکانی بە جەستە.

مەرقۆس 4 و مەرقۆس 5 پوختەیەکی خزمەتی کەسیی ئەو دەدەن، کە ئێمە دەگەیەننە هەڵسانەوەی ئیسرائیل لە داهاتوودا، کە بە شێوەیەکی وێنەیی لە کچی فەرمانڕەوادا پێشکەش کراوە. ئەمە ئەو دیدگایەی خزمەتی کەسیی مەسیح کۆتایی پێدێنێت.

لە مەرقۆس 6دا، خزمەتی نێردراوان دەردەکەوێت: مەسیح دەست دەکات بە ناردنیان دوو بە دوو. بۆ خۆی (مەرقۆس 7) کشایەوە بۆ باکووری ڕۆژئاوا بۆ ناوچەی سور و سەیدا، و کچی ژنە سوری-فینیقییەکەی چاک کردەوە — بەم شێوەیە نیعمەتی ئەو گەیشتە نەتەوەکان. دوای گەڕانەوەی بەناو دەکاپۆلیسدا، و (مەرقۆس 8) نانخواردنی چوار هەزار کەس لە گەنیسارەت، چوو بۆ باکووری ڕۆژهەڵات، و (مەرقۆس 9) لەبەردەم سێ قوتابییەکەیدا گۆڕدرا؛ ڕەنگە لەسەر کێوی حەرمۆن بووبێت. لەم کاتەوە، مەسیح بەردەوام ڕاستیی مردن و هەڵسانەوەی نزیکبووەوەی خۆی، و دەرئەنجامەکانی، بۆ قوتابییەکانی باس دەکرد.

سەردانەکەی مەسیح بۆ ئۆرشەلیم لە جەژنی کەپرەکاندا، و وتارەکانی لەوێ، لەم ئینجیلەدا نین: نە ئەرکی حەفتاکەسەکە: نە سەردانەکەی بۆ ئۆرشەلیم لە جەژنی تەرخانکردندا: نە مردن و هەڵسانەوەی لازارۆس.

مەرقۆس 10 بە مەسیح لە دیوی تری ئوردون دەست پێدەکات لە دوایین سەردانیدا بۆ ئۆرشەلیم. لە ڕێگادا، دووبارە بە قوتابییەکانی دەڵێتەوە دەربارەی خراپ مامەڵەکردن و مردن کە لەوێ چاوەڕێی دەکات؛ بەڵام یاقوب و یۆحەن داوای پاداشتێک لەو دەکەن، بۆ ئەوەی لە دەستی ڕاست و چەپی ئەو لە شکۆمەندیدا دابنیشن. بینایی بۆ بارتیمای کوێر (کە پێی دەوت 'کوڕی داود') لە ئەریحا، شاری نەفرەت، دەگەڕێنرێتەوە.

مەرقۆس 11. دواتر چوونە ژوورەوەی سەرکەوتووانە بۆ ئۆرشەلیم. هاوارەکانی لێرەدا باسی ئەو ناکەن وەک پاشا، بەڵکو وەک 'باوکیان داود': "هۆسانا؛ پیرۆز بێت ئەو کەسەی بە ناوی یەزدانەوە دێت: پیرۆز بێت پادشاهێتی باوکمان داود کە بە ناوی یەزدانەوە دێت: هۆسانا لە بەرزترین شوێنەکاندا." بەم شێوەیە پەیوەندی مەسیح لەگەڵ ئیسرائیل وەک کوڕی داود لەم ئینجیلەدا ڕادەگەیەنرێت، کە زۆربەی کاتەکانی بە کارەکانی لە جەلیلای نەتەوەکانەوە خەریک بووە.

لە وتارەکانی دوای چوونە ژوورەوەی مەسیح بۆ ئۆرشەلیم، نموونەکانی دوو کوڕەکە و هاوسەرگیری کوڕی پاشا لەم ئینجیلەدا نین؛ نە نموونەکانی دە کچە پاکیزەکە، بەهرەکان، و مەڕ و بزنەکان.

بۆ پێشبینییەکانی مەرقۆس 13، بڕوانە مەتتا، مەتتا 14.

ڕووداوە قورسەکانی ئازاری مەسیح لە باخچەکەدا، دادگاییکردن، حوکمدان و خاچکردن دێن. لە وتەکانی مەسیح لەسەر خاچ، داوای لێخۆشبوونی بۆ بکوژەکانی؛ بەڵێنەکەی بە دزە تۆبەکەرەکە؛ سپاردنی دایکی بە یۆحەن؛ وتەکەی، 'تینوومە؛' 'تەواو بوو؛' و سپاردنی ڕۆحی خۆی بە باوک، لێرەدا تۆمار نەکراون. ئەرکەکەی بۆ یازدە قوتابییەکە ئەوە بوو: "بڕۆن بۆ هەموو جیهان، و مزگێنی بە هەموو بوونەوەرێک ڕابگەیەنن. ئەوەی باوەڕ بهێنێت و لەئاوباپتایز بکرێت ڕزگاری دەبێت؛ بەڵام ئەوەی باوەڕ نەهێنێت حوکم دەدرێت." نیشانەکان شوێنی ئەوانە دەکەون کە باوەڕ دەهێنن. دوای بەرزبوونەوەی، ئەوان چوون و لە هەموو شوێنێک مزگێنییان ڕاگەیاند، مەسیح لەگەڵیاندا کاری دەکرد، و وشەکەی بە نیشانەکان پشتڕاست دەکردەوە. بەم شێوەیە گێڕانەوەکە بە ئەرکێک کۆتایی دێت، کە وەک ئەوە سەیر دەکرێت کە لەلایەن نێردراوانەوە جێبەجێ کراوە. بە کورتی، دەکرێت بوترێت کە ئینجیل خزمەتی کەسیی مەسیح و نێردراوانی پێشکەش دەکات.

پێی وایە کە لە ئینجیلی مەرقۆسدا، ڕیزبەندی کاتی زیاتر پارێزراوە وەک لە هەر ئینجیلێکی تردا. ئەوەی تایبەتە بەم ئینجیلە، وردەکارییە زۆرەکان و دەستلێدانە کەسییەکانە. هەروەها دەبینین چۆن هەر کە شتێک دەکرا، مەسیح خەریکی شتێکی تر دەبوو، وەک خزمەتکارێکی دڵسۆز و بە پەرۆش. هەموو ستایشێک بۆ ناوی پیرۆزی ئەو! بۆ لیستی ڕووداوە سەرەکییەکانی مێژووی ئینجیل، بڕوانە پەیمانی نوێ.