ئاشتی

ئەم زاراوەیە بۆ دەربڕینی هەڵوێست و شایەتی ئێستای خودا بەرامبەر بە مرۆڤ بەکاردێت کە لە ئەنجامی ڕاگەیاندنی ڕاستودروستی خودا لە مردنی مەسیحدا هاتووە. حاڵەتی مرۆڤ کە بەهۆی گوناهەوە ناخۆش بوو بۆ پیرۆزی خودا، لەسەر خاچ لابراوە. بۆیە باوەڕدار بە باوەڕ ڕەوا دەکرێت، و ئاشتی (ئاشتی ویژدان) لەگەڵ خودا لە ڕێگەی گەورە عیسای مەسیحەوە هەیە. ڕۆما 5:1. مەسیح ئاشتی دروست کرد لە ڕێگەی خوێنی خاچەوە، کۆلۆسی 1:20 و بۆ مەسیحی خودا 'خودای ئاشتییە'، و گەورە عیسا 'گەورەی ئاشتییە'. ئەویش ئاشتییە لە نێوان باوەڕداران، کە لەسەر خاچ بەربەستی نێوان جولەکە و نەجولەکەی ڕووخاندووە. ئەفەسۆس 2:14-15. کاتێک گەورە عیسا زەوی بەجێهێشت، ئاشتی بۆ قوتابییەکانی بەجێهێشت، و وتی، "ئاشتی خۆم پێتان دەدەم." ئاشتی وەک حاڵەتی دڵیش باس دەکرێت کە باوەڕدار تێیدا پارێزراوە سەبارەت بە بارودۆخەکان. تۆمارەکە لە پەیمانی کۆندا ئەوەیە، "تۆ بە ئاشتییەکی تەواو (ئاشتی، ئاشتی، پەراوێز) دەیپارێزیت کە مێشکی لەسەر تۆیە، چونکە متمانەی بە تۆیە." ئیشایا 26:3. مەسیحی داواکارییەکانی خۆی بە خودا دەگەیەنێت، و ئاشتی خودا کە لە هەموو تێگەیشتنێک تێپەڕ دەبێت، دڵ و مێشکی دەپارێزێت لە ڕێگەی عیسای مەسیحەوە (ئاشتی دڵ). فیلیپییەکان 4:6-7. ئیمتیازێکی پیرۆز! و چ جیاوازییەک لەگەڵ "ئاشتی نییە، خودای من دەڵێت، بۆ خراپەکاران." ئیشایا 57:21 گەورە عیسا، لە داهاتوودا، لە نێو نازناوەکانی تردا، وەک میری ئاشتی سڵاوی لێدەکرێت. ئیشایا 9:6.

لە لاتینی پیکس، لە ڕێگەی فەرەنسییەوە. 1. جگە لە دانیال 8:25؛ دانیال 11:21؛ دانیال 11:24 (کە وەشانی پێداچوونەوە بۆ 'ئاسایش' ڕاستی دەکاتەوە)، 'ئاشتی' پەیمانی کۆن بە یەکشێوە شالۆمی عیبری (سەلامی ڕۆژهەڵاتی) نیشان دەدات، کە واتای بنەڕەتییەکەی هەمیشە کەم یان زۆر بە ڕوونی ئاماژە بە خۆشگوزەرانی دەکات (وەک لە پەیدابوون 43:27، زەبوورەکان 73:3 هتد)؛ لە سەردەمە پڕ لە ئاژاوەکاندا، ئاشتی مەرجی سەرەکی خۆشگوزەرانی بوو. وشەکە ئەم بەکارهێنانە ئایینییە تایبەتانەی هەیە: (1) فۆرمولەی باوی سڵاوکردنی میهرەبانانەیە، کە لە کاتی چاوپێکەوتن و ماڵئاواییدا بەکاردێت (بڕوانە پەیدابوون 43:23، 1 ساموئیل 1:17، زەبوورەکان 122:7 ف؛ بڕوانە مەتتا 10:12 ف)؛ (2) 'ئاشتی' دیارترین بەرەکەت بوو لە شانشینی مەسیحی خودا (کە بڕوانە؛ بڕوانە زەبوورەکان 72:3؛ زەبوورەکان 72:7، ئیشایا 2:4؛ ئیشایا 9:5-7؛ ئیشایا 11:5-9، حەگای 2:9، زەکەریا 9:10)؛ و (3) ئاماژە بوو بە تێگەیشتنێکی تەندروست و جێگیر لە نێوان یەهوە و گەلەکەیدا (ژمارەکان 6:26، زەبوورەکان 29:11؛ زەبوورەکان 85:8 فف؛ زەبوورەکان 122:6، ئیرمیا 16:5 هتد) بۆیە 'پەیمانی ئاشتی' یەهوە لەگەڵ قەشەکانیدا جێگیرە (ژمارەکان 25:12، مەلاخی 2:4 ف). لەم دوایین و دەوڵەمەندترین بەکارهێنانەدا وشەکە نزیک دەبێتەوە لە واتای بابەتیی پەیمانی نوێ، کە ئاماژە بە ئارامی دڵ دەکات، وەک لە زەبوورەکان 4:8؛ زەبوورەکان 119:155، ئیشایا 48:18؛ ئیشایا 48:22. 2. گواستنەوە، لە پەیمانی کۆنەوە بۆ بەکارهێنانی پەیمانی نوێ بە شێوەیەکی سەرنجڕاکێش ناوەوەیی مەسیحییەت نیشان دەدات. لە نزیکەی 90 نموونەی پەیمانی نوێ لە 'ئاشتی'دا زیاتر لە 8 یان 9 دانە نییە کە ئاماژە بە ئاشتی دڵ نەکەن. ئیرێنەی یۆنانی بە واتای ڕاستەقینەی خۆی ئاماژە بە ئاشتی دەکرد بە توندی، وەک پێچەوانەی ململانێ؛ بەڵام سەرەتا لە سێپتۆجینت و پاشان لە پەیمانی نوێدا، واتای فراوانتری شالۆمی وەرگرت، کە لە بەرەکەتەکانی (عیبری)دا دیارە (بڕوانە مەرقۆس 5:34، لۆقا 7:30؛ لۆقا 24:36، یۆحەننا 14:27، یاقوب 2:16 هتد) و لە سڵاوەکانی نامەکاندا. لە فۆرمولەکانی دواتردا، 'ئاشتی' کۆی گشتی بەرەکەتە ئەزموون کراوەکان دەگرێتەوە، وەک 'نیعمەت' کۆی گشتی بەرەکەتە بەخشراوەکان، لە خوداوە لە مەسیحدا. ئاشتی مەسیحی (1 (2)، سەرەوە) لە لۆقا 1:79؛ لۆقا 2:14، مەتتا 10:34؛ و ئاشتی هاوئاهەنگی لەگەڵ خودا (1 (3)) لە یۆحەننا 16:33، کردارەکان 10:36، ڕۆما 8:6؛ ڕۆما 15:33، فیلیپییەکان 4:7 هتد دووبارە دەبێتەوە. بەکارهێنانەکانی تازە ناوبراو، بە واتایەکی قووڵتر، لە دۆکتۆرینی تایبەتی پەیمانی نوێی ئاشتی کۆکراونەتەوە، کە پۆڵ ڕووناککەرەوەیەتی، و ڕۆما 5:1 دەقە کلاسیکییەکەیەتی (بڕوانە ئایەتی 10، هەروەها 2 کۆرنسۆس 5:18-21، ئەفەسۆس 2:13-18، کۆلۆسی 1:20؛ بڕوانە وتار لەسەر ڕەوایەتیدان): 'ئاشتی لەگەڵ خودا لە ڕێگەی گەورەمان عیسای مەسیحەوە' حاڵەت و ئەزموونی ئەوانەیە کە 'ئاشت کراونەتەوە' لەگەڵ باوک لە ڕێگەی قوربانییەکەوە کە لەلایەن کوڕی خۆشەویستییەوە پێشکەش کراوە، کە 'تاوانەکانیان' 'لێخۆشبووە' و لە دڵیاندا 'ڕۆحی وەرگرتن' نیشتەجێیە. ئاشت کراونەتەوە لەگەڵ خودا، پیاوان لەگەڵ ژیان و جیهان ئاشت کراونەتەوە؛ بە خاچەکەی مەسیح 'دوژمنایەتی' نێوان خودا و مرۆڤ و نێوان ڕەگەز و ڕەگەز (ئەفەسۆس 2:18) بە یەک لێدان 'کوشتووە'. 'ئاشتی لەسەر زەوی' لە 'ئاشتی مەسیح'ەوە دێت کە 'فەرمانڕەوایی دەکات' لە 'دڵەکانی' مەسیحییەکاندا (کۆلۆسی 3:15). جی. جی. فیندلەی.