ئاشتەوایی

جگە لە 1 ساموێل 29:4، و 2 پاشاکان 29:24، وشەی عیبری کافارە، کە زیاتر لە شەست جار وەرگێڕدراوە بە 'کەفارەت کردن'؛ و ئەم وەرگێڕانە بە باشی گونجاوە لەو شوێنانەی کە 'ئاشتەوایی' لە وەرگێڕانی پەسەندکراودا خوێندراوەتەوە. لێڤییەکان 6:30؛ لێڤییەکان 8:15؛ لێڤییەکان 16:20؛ یەحزەقیل 45:15، 17، 20؛ دانیال 9:24. لە پەیمانی نوێدا دێڕی کۆتایی عیبرانییەکان 2:17 دەبێت وەرگێڕدرێت بە "بۆ ئەوەی 'کەفارەت' بۆ گوناهەکانی گەل بکات." لە شوێنەکانی دیکەدا وشەی وەرگێڕدراو بە 'ئاشتەوایی' کاتاللاگێیە، و وشە هاوشێوەکان، کە واتای 'گۆڕانێکی تەواو' دەدەن. بە مردنی گەورە عیسا لەسەر خاچ، خودا بە میهرەبانییەوە ئەو دوورییەی کە گوناه لە نێوان خۆی و مرۆڤدا دروستی کردبوو، هەڵوەشاندەوە، بۆ ئەوەی هەموو شتێک، لە ڕێگەی کڕیستەوە، بە شێوەیەکی گونجاو بۆ خۆی پێشکەش بکرێت. باوەڕداران پێشتر ئاشت کراونەتەوە، لە ڕێگەی مردنی کڕیستەوە، بۆ ئەوەی پیرۆز، بێ گلەیی، و بێ لۆمە پێشکەش بکرێن (دروستکراوێکی نوێ). خودا لە کڕیستدا بوو، کاتێک کڕیست لەسەر زەوی بوو، جیهانی لەگەڵ خۆی ئاشت دەکردەوە، گوناهەکانیانی لێ نەدەگرت؛ بەڵام ئێستا کە خۆشەویستی خودا بە تەواوی لەسەر خاچدا ئاشکرا بووە، شایەتییەکە بە جیهاندا بڵاو بووەتەوە، داوا لە مرۆڤەکان دەکات کە لەگەڵ خودا ئاشت ببنەوە. 2 کۆرنسۆس 5:19-20. ئامانج ئەوەیە کە خودا چێژی لە مرۆڤدا هەبێت. کڕیست هەروەها سیستەمی یاسای هەڵوەشاندەوە بۆ ئەوەی جوولەکە و ناجوولەکە پێکەوە لەگەڵ خودا ئاشت ببنەوە، هەردووکیان لە کڕیستدا ببنە یەک مرۆڤی نوێ. ئەفەسۆس 2:15-16. ئاشتەوایی لە ئەنجامدا بۆ هەموو شتێک لە ئاسمان و زەویدا درێژ دەبێتەوە، کۆلۆسی 1:20؛ نەک بۆ شتەکانی ژێر زەوی (ونبووەکان)، هەرچەندە ئەوانەش دەبێت دان بەوەدا بنێن کە "عیسای کڕیست گەورەیە، بۆ شکۆمەندی خودای باوک." فیلیپی 2:10-11.

وشەی 'ئاشتەوایی'، لەگەڵ وشە هاوشێوەکانی، وشەیەکی پۆڵسییە، و لە ئینجیلەکان، یان نووسینەکانی دیکەی پەیمانی نوێدا نییە. بەشە سەرەکییەکان کە تێیاندا ئەم وشەیە و زاراوە پەیوەندیدارەکان بەکار هاتوون بریتین لە ڕۆما 5:10-11 (وەرگێڕانی پێداچوونەوە)، 2 کۆرنسۆس 5:18-20، ئەفەسۆس 2:16، کۆلۆسی 1:20-21. لە عیبرانییەکان 2:17، کە وەرگێڕانی پەسەندکراو 'بۆ ئەوەی ئاشتەوایی بۆ گوناهەکانی گەل بکات'ی تێدایە، وەرگێڕانی پێداچوونەوە بە دروستتر دەڵێت، 'بۆ ئەوەی کەفارەت بکات'. بەکارهێنانی پەیمانی کۆن، کە تێیدا وشەکە هەندێک جار 'ئاشتەوایی' وەرگێڕدراوە (لێڤییەکان 6:30 هتد) دووبارە بە دروستتر لە وەرگێڕانی پێداچوونەوەدا 'کەفارەت بکات' وەرگێڕدراوە، کەمێک ڕووناکی دەخاتە سەر زاراوەی پەیمانی نوێ. کاریگەری کەفارەت ئەوەیە کە ناکۆکی نێوان خودا و مرۆڤ لابەرێت، و بەمەش 'ئاشتەوایی' دروست بکات. ئەو ڕێگایەی کە بەهۆیەوە ئەم ئەنجامە لە پەیمانی نوێدا بەدەست دێت، مردنی ئاشتەوایی کڕیستە (کۆلۆسی 1:20-22). سەبارەت بە پرسیارە تایبەتەکان، سەیری وتارەکانی کەفارەت و ڕزگاربوون بکە. ڕەنگە لە هەموو زاراوەکانی دیکە باشتر، ئەم زاراوەیە بە شێوەیەکی زیندوو تێگەیشتنی قەشە پۆڵس لە ئینجیل دەردەخات. وەک بۆ مرۆڤەکان ڕاگەیەندراوە، ئینجیل پەیامێکی 'ئاشتەوایی'یە (2 کۆرنسۆس 5:18-20). هەڵەتێگەیشتنێکە لە واتای نێردراوەکە لەم بەشانەدا ئەگەر وا دابنێین کە پێویستی بە ئاشتەوایی تەنها لە لای مرۆڤەوەیە، نەک لە لای خوداشەوە. مرۆڤ، بەڕاستی، پێویستی بە ئاشتەوایی لەگەڵ خودا هەیە، کە لێی دوورکەوتووەتەوە لە مێشکیدا لە کارە خراپەکاندا (کۆلۆسی 1:21). 'مێشکی جەستە دوژمنایەتییە لەگەڵ خودا' (ڕۆما 8:7)، و ئەم دوژمنایەتییەی دڵی جەستەیی پێویستە زاڵ بێت بەسەریدا. لەم لایەنەوە، 'خزمەتی ئاشتەوایی' داواکردنێکە لە مرۆڤەکان بۆ ئەوەی لەگەڵ خودا ئاشت ببنەوە (2 کۆرنسۆس 5:20). بەڵام خودی بنەمای ئەم داواکارییە ئەوەیە کە 'خودا لە کڕیستدا بوو کە جیهانی لەگەڵ خۆی ئاشت دەکردەوە، گوناهەکانیانی لێ نەدەگرت' (2 کۆرنسۆس 5:19). بەشێکی سەرەکی فێرکردنی نێردراوەکە ئەوەیە کە گوناهباران ئامانجی تووڕەیی دادوەری خودان (ڕۆما 1:18). ئەوان لە ژێر سزایەکن کە پێویستە لاببرێت (ڕۆما 3:19 هتد). ئەوان وەک 'دوژمن' لە دوو بەشدا وەسف کراون (ڕۆما 5:10، ڕۆما 11:28) کە تێیدا وشەکە بە ڕوونی بە واتای ئامانجی تووڕەیی وەرگیراوە (بڕوانە لە ڕۆما 11:28، جیاوازی لەگەڵ 'خۆشەویست'). ئەم بەربەستەیە بۆ ئاشتەوایی خودا لەگەڵ مرۆڤەکان کە، لە فێرکردنی نێردراوەکەدا، کڕیست بە مردنی کەفارەتکەرانەی خۆی لای دەبات (ڕۆما 3:25، کۆلۆسی 1:20). ئەو بنەمایەی کە مرۆڤەکان بانگ دەکرێن بۆ ئەوەی لەگەڵ خودا ئاشت ببنەوە ئەوەیە: 'ئەو کە گوناهی نەدەزانی، لەباتی ئێمە کردی بە گوناه؛ بۆ ئەوەی ئێمە ببینە ڕاستودروستی خودا تێیدا' (2 کۆرنسۆس 5:20-21). باوەڕداران 'وەردەگرن' ئاشتەواییەک کە پێشتر کراوە (ڕۆما 5:11 وەرگێڕانی پێداچوونەوە). ئاشتەوایی ئینجیل، بە واتایەکی تر، دوو لایەنی هەیە – لایەنی خودایی و لایەنی مرۆیی؛ و ئاشتی بە لابردنی ناکۆکی لە هەردوو لایەنەوە دروست دەبێت. سەیری وتارەکانی سەرەوە بکە. جەیمس ئۆر.