ئیسپانیا

کەمیی (؟)

وڵاتێکی ناسراو لە ئەوروپا. تەنها لە پەیمانی نوێدا ئاماژەی پێکراوە لە پەیوەندیدا بە مەبەستی پۆڵس بۆ سەردانیکردنی؛ بەڵام نازانرێت ئایا لە نێوان یەکەم و دووەم زیندانیکردنیدا چووەتە ئەوێ یان نا. ڕۆما ١٥:٢٤، ٢٨.

ئەو ناوچەیەی کە لە سەردەمی پەیمانی نوێدا ناوی ئیسپانیا، یان بە وردتر 'ئیسپانیاکان'، پێدرا، بە کردەوە هاوتای ئیسپانیای مۆدێرن بوو. لە سەرەتاییترین سەردەمەکاندا کە زانیاریمان لەسەری هەیە، لانیکەم بەشێکی، لەلایەن ڕەگەزێکەوە نیشتەجێ کرابوو کە وا گریمانە دەکرێت تێکەڵەیەک بێت لە دانیشتوانی ڕەسەنی ئیبیری لەگەڵ سێلتەکانی کۆچبەر. لە ساڵی ٢٣٦ پ.ز.، حامیلکار، باوکی حەنەباڵی گەورە، لە قەرتاجەوە هێرشی کردە سەر وڵاتەکە، و دوای نۆ ساڵ داگیرکاری، کوڕەزاکەی حەزدرووبال جێگەی گرتەوە، کە ئەویش بە نۆرەی خۆی حەنەباڵ جێگەی گرتەوە، کە لەژێر دەستی ئەودا نزیکەی ساڵی ٢١٩ پ.ز. داگیرکردنی وڵاتەکە بە کردەوە تەواو بوو. حەنەباڵ وەک بنکەی خۆی بەکاری هێنا لە جەنگی دووەمی پونیک دژی ڕۆما. ڕۆمەکان یەکەمجار لە ساڵی ٢١٨ هێرشیان کردە سەر ئیسپانیا، و دوای سەرکەوتن و شکستە جۆراوجۆرەکان، دوو پارێزگایان لەوێ دامەزراند لە ساڵی ١٩٧، کە بۆ چەندین سەدە دواتر بە هیسپانیا سیتێریۆر (تاراکۆنێنسیس) و هیسپانیا ئولتیریۆر (بایەتیکا) ناسران، کە بە ڕووباری ئیبرۆ لە یەکتر جیاکرابوونەوە. ناوچە شاخاوییەکانی باکووری ڕۆژئاوا. تا سەردەمی ئیمپراتۆر ئۆگستۆس (٢٠ پ.ز.) بە تەواوی داگیر نەکرابوون. وڵاتەکە بەهۆی بەرهەمە کشتوکاڵییەکانی، و هەروەها کانزا بەنرخەکانی، بەهایەکی زۆری هەبوو. بوو بە زۆرترین ڕۆمانیزەکراوی هەموو پارێزگاکانی ڕۆما، و هیچ شتێک هەڵوێستی ڕۆمانی قەشە پۆڵس زیاتر ئاشکرا ناکات وەک بڕیارەکەی بۆ ڕۆیشتن لە ڕۆماوە بۆ ئیسپانیا، نەک بۆ ئەفریقا یان گال (ڕۆما ١٥:٢٤). نازانرێت ئایا پلانەکەی جێبەجێ کرد یان نا. ئیسپانیا لە ئەدەبیاتی ڕۆمانیدا ناوی ڕێزلێگیراوتری هەیە وەک لە هەر وڵاتێکی تر لە سەدەی یەکەمی زایینیدا، کە شوێنی لەدایکبوونی هەردوو سێنێکا، کۆلومێلا، مێلا، لوکان، مارتیال، و کوینتیلیان بووە. ئەی. سۆتەر.