ئاو

کەمیی ئاو لە ڕۆژهەڵاتدا بەهایەکی تایبەتی پێدەبەخشێت. بوونی بە شێوەیەک لە شێوەکان بۆ ژیان زۆر گرنگە. بەپیتیی خاکەکە پشت بە بڕی ئاوی بەردەست دەبەستێت بۆ ئاودێری. ڕووباری ئوردن، بە کانییە گەورەکانییەوە، زۆر نزمە بۆ ئاودێری کردنی هیچ شتێک جگە لە دۆڵەکە. چەندین کانی لە فەلەستیندا هەن، بەڵام زۆربەیان لە هاویندا وشک دەبن. تێکڕای بارانبارینی ساڵانە نزیکەی 30 ئینجە. بەڵام ئەمە تەنها لە مانگەکانی نیسان تا تشرینی یەکەمدا سنووردارە؛ و ئاوەکە بە خێرایی بەسەر لێژاییەکاندا دەڕژێتە دەریا، ئەگەر کۆنەکرابایەوە و هەڵنەگیرابایە بۆ بەکارهێنانی داهاتوو. پێکهاتەی بەردی گەچ، بە ئەشکەوتە زۆرەکانییەوە، دروستکردنی بیر و گۆماوی ئاوی بارانی ئاسان کرد: لەوێوە ئاو وەرگیراوە بەپێی پێویست لە مانگە وشکەکاندا. لە هەر شوێنێک ئاو بدۆزرێتەوە، سەوزایی و جوانی بە درێژایی ساڵ هەیە. لە دەشتی کەنار دەریا، بڕێکی زۆر ئاو لە کاتی هەڵکەندندا دەدۆزرێتەوە (پەیدابوون 26:13 بەدواوە). پڕکردنەوەی بیرەکان ناوچەکە نیشتەجێ نەدەکرد. سوپای داگیرکەر هەندێک جار بەهۆی داخستنی بیرەکانەوە (2 پاشایان 3:19؛ 2 پاشایان 3:25)، یان گۆڕینی ئاراستە و شاردنەوەی ڕووبارێک لە کانییەکەوە (2 کتێبی مێژوو 32:3 بەدواوە) تووشی دۆخێکی سەخت دەبوون. یەکەم بەکارهێنانی ئاو بێگومان بۆ شکاندنی تینوێتی مرۆڤ و ئاژەڵ بوو. ڕەتکردنەوەی ئاو بە پیاوێکی تینوو بە گشتی ئیدانە دەکرێت (پەیدابوون 24:17 بەدواوە، یۆحەننا 4:7). دانانی دەفرێک ئاو لەسەر ڕێگا بۆ پشوودانی ڕێبوار کارێکی باشە. هەمان ماف بۆ مێگەلەکان ناگرێتەوە (پەیدابوون 24:19 بەدواوە)، کە زۆرجار دەبێت ئاویان بۆ بکڕدرێت. بەکارهێنان و نەریت چەندین ڕێسایان بۆ ئاودانی ئاژەڵان داناوە، کە پێشێلکردنیان زۆرجار دەبێتە هۆی ناکۆکی (پەیدابوون 29:2 بەدواوە، دەرچوون 2:16 بەدواوە؛ بەراورد بکە بە پەیدابوون 26:20 هتد.). هونەری ئاودێری (کە سەیری بکە) لە ڕۆژانی کۆندا بەکارهاتووە (زەبوورەکان 1:3؛ زەبوورەکان 65:10، یەحزەقیال 17:7 هتد.)، و گەشەسەندنی تەواوی خۆی لە سەردەمی ڕۆمانیدا بەدەست هێنا. لەم کاتەشدا چەندین وێرانەی ئاوەڕۆی گەورە هەن، کە ئاو لە سەرچاوە دوورەکانەوە دەگەیەننە شارەکان. بیر و کانییەکان موڵکی گشتی نین. هەر ماڵێکی گەورە بیرێکی هەیە بۆ ئاوی باران لە سەربان و ناوچەکانی دەوروبەر. گرنگی بە نوقمکردنی سەتڵەکان دەدرێت کە ئاوەکەی پێ هەڵدەکێشرێت، ئەمەش ڕێگری لە وەستان دەکات. کانییەکان، و بیرەکانی ناوچە کراوەکان، موڵکی خێزان یان هۆزی ناوچەکەن، کە ئەگەر ئاو بە هەر بڕێک پێویست بێت، دەبێت لێیان بکڕدرێت. دەمی بیرەکە بەزۆری بە بەردێکی گەورە داپۆشراوە. هەڵکێشانی ئاو بۆ مەبەستی ناوماڵ بە نزیکەیی تەنها کاری ژنانە (پەیدابوون 24:11، یۆحەننا 4:7 هتد.). لە کاتی بڕینی بیاباندا، ئاو لە «بوتڵی» پێستدا هەڵدەگیرێت (پەیدابوون 21:14). ئاوی «زیندوو»، واتە ئاوی «ڕژاو»ی کانی زۆر لە ئاوی «مردووی» بیر باشترە، و زۆرجار ئاماژەیە بۆ کاریگەرییە زیندووکەرەوەکانی نیعمەتی خودا (یەرمیا 2:13، زەکەریا 14:3، یۆحەننا 4:10 هتد.). چەندین ئاماژەی کتێبی پیرۆز نیشان دەدەن کە چۆن تایبەتمەندییە سارد، فێنککەرەوە، و بەپیتکەرەوەکانی ئاو لە خاکێکی تینوودا بەنرخن (پەندەکان 25:26، ئیشایا 44:14، یەرمیا 17:8، لۆقا 16:24 هتد.). ئاو بۆ شوشتنی پێ و دەستی میوان دابین دەکرێت (لۆقا 7:44). ڕشتنی ئاو بەسەر دەستەکاندا کاری خزمەتکارێکە (2 پاشایان 3:11). لافاوە لەناکاوەکانی وەرزی بارانبارین هێمای مەترسین (زەبوورەکان 18:16؛ زەبوورەکان 32:6، ئیشایا 28:17 هتد.)، و تێپەڕبوونی خێرایان هێمای کاتیبوونی ژیانە (ئەیوب 11:18، زەبوورەکان 58:7). ئاو هەروەها هێمای لاوازی و ناجێگیرییە (پەیدابوون 49:4، یەحزەقیال 21:7 هتد.). بەراورد بکە بە شار؛ ئۆرشەلیم، یەکەم. 4. بۆ «دەروازەی ئاو» سەیری نێتینیم بکە، ل. 654 ئا. دەبلیو. ئیوینگ.