ئەی بی سیی ئینجیل
ڕەنگە پێشتر ئەم سێ ئەی بی سییە سادەیەی ئینجیلت بیستبێت:
ئەی: «هەمووان گوناھیان کردووە و لە شکۆمەندی خودا کەم دێنن» (ڕۆما ٣:٢٣). بی: «سەیری بەرخی خودا بکەن کە گوناھی جیهان لادەبات!» (یۆحەننا ١:٢٩). سی: «وەرن بۆ لام، هەموو ئەوانەی ماندوون و بارتان قورسە، منیش ئاسوودەتان دەکەم» (مەتتا ١١:٢٨).
ئەم سێ ئایەتە کورتەی پەرتووکی پیرۆز پڕن لە واتای قووڵ، بۆیە با کەمێک زیاتر لێکیان بدەینەوە. بە پیتی «ئەی» دەست پێ دەکەین.
ئەی: «هەمووان گوناھیان کردووە و لە شکۆمەندی خودا کەم دێنن» (ڕۆما ٣:٢٣).
ئەم وشانە پوختەی ئەوەن کە لە ڕۆما ٣:١٠-١٨ نووسراوە، کە تێیدا دەقێک دەدۆزینەوە بە «کەس نییە ڕاستودروست بێت، نەخێر، یەکێکیش نا» دەست پێ دەکات و بە «ترسی خودا لەبەرچاویان نییە» کۆتایی دێت. هەموو گوناھێک کە تا ئێستا کراوە، دەکەوێتە چوارچێوەی ئەم ئایەتانەوە. ئایەتی ٢٣ی ئێمە، کەواتە، لێدوانی کۆتاییە: «هەمووان گوناھیان کردووە و لە شکۆمەندی خودا کەم دێنن.»
ئەو وشە بچووکەی «هەمووان» هەموو کەسێک دەگرێتەوە کە تا ئێستا لەدایک بووە، لە یەکەم مرۆڤ ئادەمەوە تا ئەمڕۆ. کاریگەریی ترسناک و درێژخایەنی گوناھ و سەرپێچیی ئادەم لە باخچەی عەدەن، سزای مردنە کە بەسەر ئادەم و هەموو نەوەکانی هات. خودای گەورە فەرمووی: «لە هەموو دارەکانی باخچەکە دەتوانیت بە ئازادی بخۆیت؛ بەڵام لە داری زانینی چاکە و خراپە نابێت بخۆیت، چونکە لەو ڕۆژەی لێی دەخۆیت، بە دڵنیاییەوە دەمریت» (پەیدابوون ٢:١٦-١٧). مارەکە گوتی: «بە دڵنیاییەوە نامرن» (پەیدابوون ٣:٤)، بەڵام لە ڕەچەڵەکی ئادەم لە پەیدابوون ٥دا بەردەوام ئەم وشانە دەدۆزینەوە: «و مرد.» ئەمەش ئەوە دەسەلمێنێت کە پۆڵسی نێردراو لە ڕۆما ٣:٤دا دەینووسێت: «با خودا ڕاستگۆ بێت بەڵام هەموو مرۆڤێک درۆزن بێت.» ئەنجامی ترسناکی گوناھ بۆمان ڕوون کراوەتەوە لە ڕۆما ٥:١٢دا: «هەر وەک چۆن بەهۆی یەک پیاوەوە گوناھ هاتە ناو جیهان، و مردنیش بەهۆی گوناھەوە، و بەم شێوەیە مردن بڵاوبووەوە بەسەر هەموو مرۆڤەکاندا، چونکە هەمووان گوناھیان کرد.»
کاتێک لە ڕوانگەی مرۆڤەوە بەدوای ڕەوتی دابەزینی مێژووی مرۆڤایەتیدا دەگەڕێین، دەبینین کە، لەگەڵ هەموو پێشکەوتنەکانی زانست و پێشکەوتن لە زۆر بواردا، مرۆڤایەتی تەنها زیاتر و زیاتر لە خودا دوور کەوتووەتەوە. بەڕاستی وشەکانی یەرمیا پێغەمبەر ڕاستن: «دڵ لە هەموو شتێک فێڵبازترە، و بە شێوەیەکی سەرسووڕهێنەر خراپە» (یەرمیا ١٧:٩).
لێرەدا وێنەیەکی زۆر خەمناک و بێئومێدیمان کێشاوە. هەمووان گوناھیان کردووە. بەڵام دەتوانین چی لەبارەی ئەمەوە بکەین؟ ئایا هیچ چارەسەرێک بۆ ئەم نەخۆشییە ترسناکەی گوناھ نییە؟ گرنگترین پرسیار هێشتا ماوەتەوە: «کێ دەتوانێت گوناھەکان ببەخشێت؟» پەرتووکی پیرۆز وەڵامەکە دەداتەوە، بۆیە بەردەوام بە لە خوێندنەوە.
بی: «سەیری! بەرخی خودا کە گوناھی جیهان لادەبات!» (یۆحەننا ١:٢٩).
کێ دەتوانێت گوناھەکان ببەخشێت؟ بەڵێ، لێرەدا وەڵامەکە و بانگەوازەکە بۆ «سەیری بەرخی خودا بکەن!» ئەو ئەو کەسەیە کە هات بۆ لادانی گوناھ. دەبێت بوەستین بۆ ئەوەی بزانین ئەمە کێ دەبێت. یۆحەننای لەئاوباپتایزکەر لە یۆحەننا ١:٢٩دا باسی کێ دەکات؟ ئایەتی ٣٠ زیاد دەکات: «ئەمە ئەو کەسەیە کە من گوتم، 'دوای من پیاوێک دێت کە لە من پێشترە.'» ئەم پیاوە کێیە؟ وەڵامەکە دوور نییە، چونکە تەنها دەبێت کەمێک زیاتر لەم بەشەدا بڕۆین بۆ خوێندنەوەی ئەم وشانە: «من بینیومە و شایەتیم داوە کە ئەمە کوڕی خودایە» (یۆحەننا ١:٣٤). خودا کوڕەکەی، عیسای نارد، بۆ ئەوەی لەسەر خاچ بۆ تۆ بمرێت. «چونکە خودا ئەوەندە جیهانی خۆشویست کە تاکە کوڕی خۆی بەخشی، بۆ ئەوەی هەر کەسێک باوەڕی پێی بێنێت لەناو نەچێت بەڵکو ژیانی هەتاهەتایی هەبێت» (یۆحەننا ٣:١٦).
ڕۆژێک لەمێژە کاتێک عیسا لێرە لەسەر زەوی بوو و خەڵکی فێر دەکرد، چوار پیاو هاتنە لای و پیاوێکی ئیفلیجیان لەسەر جێگایەک هێنا. ماڵەکە ئەوەندە قەرەباڵغ بوو کە عیسا تێیدا بوو، بۆیە چوونە سەر سەربان، سەربانەکەیان لادا و پیاوەکەیان لەسەر جێگاکە هێنایە خوارەوە بۆ ئەو شوێنەی عیسا لێی وەستابوو. عیسا کە باوەڕی ئەوانی بینی، بە پیاوەکەی گوت: «کوڕم، گوناھەکانت لێ خۆش بوو.» سەرکردە ئایینییەکان کە لەوێ دانیشتبوون ئەمەیان بیست و لە دڵیاندا بیریان کردەوە: «بۆچی ئەم پیاوە بەم شێوەیە کفر دەکات؟ کێ دەتوانێت گوناھەکان ببەخشێت جگە لە خودا بە تەنها؟» (مەرقۆس ٢:٣-٧). بیرکردنەوەیان ڕاست بوو سەبارەت بەوەی کە تەنها خودا دەتوانێت گوناھەکان ببەخشێت، بەڵام هەڵە بوو سەبارەت بە «ئەم پیاوە،» چونکە ئەمە پیاوێکی ئاسایی نەبوو. عیسا بەو نووسەر و فەریسییە گوماناوییانەی گوت: «کوڕی مرۆڤ دەسەڵاتی هەیە لەسەر زەوی بۆ لێخۆشبوون لە گوناھەکان» (مەرقۆس ٢:١٠). بەڵێ، ئەمە کوڕی مرۆڤە، بەرخی خودا، خودا کە لە جەستەدا دەرکەوتووە، نێردراوە بۆ ئەم جیهانە بۆ لادانی گوناھ بە قوربانییەکەی لەسەر خاچ. سەیری ئەو بکە، چونکە ئەو تەنها کەسێکە کە ئامادەیە و دەتوانێت گوناھەکانت ببەخشێت و ماڵێک لە بەهەشتدا لەگەڵ خۆی پێشکەش بکات.
تا ئێستا فێر بووین کە «هەمووان گوناھیان کردووە» و چارەسەرەکە ئەوەیە کە «سەیری بەرخی خودا بکەن کە گوناھی جیهان لادەبات.» ئێستا کە ئەمە دەزانین، دەبێت چی بکەین؟ هەنگاوی داهاتوو چییە؟ پەرتووکی پیرۆز وەڵامەکە دەداتەوە، و لە بەشی داهاتوودا دەیدۆزیتەوە.
سی: «وەرن بۆ لام، هەموو ئەوانەی ماندوون و بارتان قورسە، منیش ئاسوودەتان دەکەم» (مەتتا ١١:٢٨).
کاتێک عیسا لەناو خەڵکدا دەهات و دەچوو، ئەوانی وەک مەڕ دەبینی کە بێ ئامانج بەبێ شوانێک دەسووڕانەوە. ئەم بانگەوازەی ڕاگەیاند: «وەرن بۆ لام، هەموو ئەوانەی ماندوون و بارتان قورسە، منیش ئاسوودەتان دەکەم.» دەبێت بچیتە لای کێ؟ تەنها یەک کەس هەیە کە دەتوانێت یارمەتی بدات، تەنها یەک کەس هەیە کە دەتوانێت گوناھەکان ببەخشێت، تەنها یەک کەس هەیە کە بە باوەشی کراوەوە ئامادەیە بۆ پێشوازیکردنت. ئەو عیسایە! ئێمە لەگەڵ قوتابی پەترۆسدا هاوڕاین، کە گوتی: «گەورەم، بچینە لای کێ؟ تۆ وشەکانی ژیانی هەتاهەتاییت هەیە. هەروەها ئێمە باوەڕمان هێناوە و دەزانین کە تۆ مەسیحیت، کوڕی خودای زیندوو» (یۆحەننا ٦:٦٨-٦٩). ئەو ئەو کەسەیە کە بانگت دەکات بۆ ئەوەی بێیت.
ساڵانێک پێش ئەوەی مەسیح بێتە ناو جیهان، هەمان ئەم پەیامە لەلایەن ئیشایا پێغەمبەرەوە ڕاگەیەندرا، بەم داواکاری و هۆشدارییە: «'ئێستا وەرن، و با پێکەوە گفتوگۆ بکەین،' خودا دەفەرموێت. 'هەرچەندە گوناھەکانتان وەک سوورباشن، بەڵام وەک بەفر سپی دەبن؛ هەرچەندە وەک سووری تۆخ سوورن، بەڵام وەک خوری دەبن'» (ئیشایا ١:١٨). عیسا لەسەر خاچی گۆلگۆتا مرد بۆ ئەوەی سزای گوناھەکانت بدات. وەرە بۆ لای و چیتر پێویست ناکات ئەو باری گوناھە هەڵبگریت. ئەو گوناھەکانت لادەبات و دڵخۆشی دەخاتە دڵتەوە، بە زانینی ئەوەی کە هەموو هەتاهەتایی لە بەهەشتدا لەگەڵ ئەودا بەسەر دەبەیت. ئەوە بەڵێنی ئەوە بۆ هەموو ئەوانەی دێنە لای.
ئایا بیستووتە بانگت دەکات، و هاتووی؟ عیسا داوات لێ ناکات کە سەرەتا ژیانت پاک بکەیتەوە، بارەکانت فڕێ بدەیت و ڕێگاکانت باشتر بکەیت پێش ئەوەی بێیت. نەخێر، بە سادەیی وەک خۆت وەرە؛ ئەو چاوەڕێی پێشوازیکردنتە. ئەم بانگەوازە سنووردار نییە بۆ ژمارەیەکی کەم، بەڵکو بۆ هەموو ئەوانەیە کە گوێ دەگرن و دێن بۆ دۆزینەوەی ئاسوودەیی لە ڕزگارکەری گوناهباران. عیسا گوتی: «ئەوەی دێتە لام، بە هیچ شێوەیەک دەریناکەم» (یۆحەننا ٦:٣٧).
ئایا ئەم بانگهێشتە پڕ لە خۆشەویستییە هەمیشە بەردەست دەبێت؟ نەخێر، ڕۆژی نیعمەت نزیک دەبێتەوە لە کۆتایی، بۆیە پەیامەکە بەپەلەیە. کەی دەبێت بێیت؟ «سەیری، ئێستا کاتی قبوڵکراوە؛ سەیری، ئێستا ڕۆژی ڕزگارییە» (٢ کۆرنسۆس ٦:٢). وەرە بۆ لای ئێستا! دەتوانین پێت بڵێین چۆن.
ئێمە لە «ئەی بی سییەکانی ئینجیل»دا بردووینیتە پێشەوە – پەیامێکی زۆر سادە، بەڵام گرنگترین پەیامە کە تا ئێستا دەیبیستیت، و گرنگترین بڕیارە کە تا ئێستا دەیدەیت. ئەمە لەبیر بکە:
هەمووان گوناھیان کردووە،
- سەیری ڕزگارکەر بکە، و
- وەرە بۆ لای ئێستا.
- لە نووسینی جاکۆب ڕیدیکۆپ
وەرە بۆ لای ڕزگارکەر، دوا مەکە؛ لێرە لە وشەکەیدا ڕێگاکەی پێ نیشانداوین؛ لێرە لە ناوەڕاستماندا ئەمڕۆ وەستاوە، بە نەرمی دەڵێت: «وەرە!»
کۆرس شاد، شاد دەبێت کۆبوونەوەکە، کاتێک دڵمان لە گوناھ پاک و ئازاد دەبێت؛ و ئێمە کۆدەبینەوە، ڕزگارکەر، لەگەڵ تۆ، لە ماڵی هەتاهەتاییماندا.
«با منداڵەکان بێن!» ئۆه، گوێ لە دەنگی بگرە، با هەموو دڵێک باز بدات و شاد بێت، و با بە ئازادی بیکەینە هەڵبژاردەی خۆمان؛ دوا مەکە، بەڵکو وەرە.
جارێکی تر بیر بکەوە، ئەمڕۆ لەگەڵمانە؛ ئێستا گوێ لە فەرمانی پیرۆزی بگرە، و گوێڕایەڵی بکە؛ ئێستا گوێ لە دەنگە نەرمەکانی بگرە کە دەڵێت، «ئایا ئێوە، منداڵەکانم، دێن؟» —جۆرج ئێف. ڕووت (١٨٢٠–١٨٩٥)
