پێشەکی – ڕۆما ٨:١-٤
ڕۆما ٨ لووتکەی بەشی یەکەمی نامەکەی پۆڵسە، کە تێیدا ڕوونکردنەوەی ڕاستییەکانی ئینجیلی پێشکەش کردووە. ئایەتەکانی ١-٤ پوختەی بەشەکانی ١-٧ن. ڕۆما ٨:١ لێدوانێکی ڕەهای ڕاستییە: «کەواتە ئێستا هیچ مەحکومکردنێک نییە بۆ ئەوانەی لە عیسای مەسیحدان» (ESV). باوەڕداران لەلایەن خوداوە قبوڵکراون «لە عیسای مەسیحدا»، ئەو پیاوە شکۆدار و بەرزکراوەی لە دەستی ڕاستی خودادایە. جگە لەوەش، پۆڵس لە ئایەتی ٢دا ڕایگەیاند کە زانیاری ئەزموونی هەبووە، واتە ئەو زانیارییەی کە لە ڕێگەی ئەزموونی کەسییەوە دێت، دەربارەی هێزی ڕۆحی ژیان لە ئازادکردن و ڕزگارکردنی لە یاسای گوناه و مردن. لە ئایەتی ٣دا پۆڵس ڕوونی کردەوە کە چۆن خودا گوناهی لە جەستەدا مەحکوم کرد کاتێک کوڕەکەی نارد بۆ ئەوەی ببێتە قوربانی گوناه. کاتێک مەسیح مرد، «یەکجار بۆ هەموو کاتێک بۆ گوناه مرد» (ڕۆما ٦:١٠)، و ئەنجامەکەی ئەوەیە کە بنەما ئەخلاقییە گشتییەکانی یاسا، کە پێی دەوترێت «پێویستی ڕاستودروستییەکەی» پێویستی ڕاستودروستییەکەی،» لە باوەڕدارانێکدا جێبەجێ دەکرێت کە «بەپێی ڕۆح دەڕۆن» (ڕۆما ٨:٤). وشەی «ڕۆیشتن» لە کتێبی پیرۆزدا بۆ وەسفکردنی ڕەفتار و شێوازی ژیانمان بەکاردێت. کاتێک باوەڕدارێک بەپێی ڕۆح دەژی، ئەوا ڕاستودروستی پەیڕەو دەکات.
ڕۆحی ژیان لە عیسای مەسیحدا – ڕۆما ٨:٢،٤-١٣
لە ڕۆما ٥:٥ فێر دەبین کە خۆشەویستی خودا «ڕژاوە»، واتە «لێشاوی کردووە»، بۆ ناو دڵمان چونکە ڕۆحی پیرۆزمان پێدراوە (بەراورد بکە بە ئەفەسۆس ١:١٣). لە ڕۆما ٧:٦ فێر دەبین کە دەتوانین لە «شێوازی نوێی ڕۆحدا» خزمەتی خودا بکەین (بڕوانە ڕۆما ٦:٤) – ڕۆحی ژیان لە عیسای مەسیحدا. «ڕۆیشتن ... بەپێی ڕۆح» ئەوەیە کە ڕێگەی پێبدەین ژیانمان کۆنترۆڵ بکات (ڕۆما ٨:٤-٥).
ڕۆما ٨:٤-١١ جیاوازی دەکات لە نێوان دوو شێوازی ژیانی باوەڕدارێک، یان «بەپێی جەستە» یان «بەپێی ڕۆح». ئەم دەقە ململانێی نێوانیان وەسف دەکات (ڕۆما ٧:٢١-٢٤؛ غەڵاتییە ٥:١٦-٢٥). هەڵبژاردەکە شێوازێکی بیرکردنەوەیە، جا لەسەر شتەکانی جەستە بێت یان شتەکانی ڕۆح (ڕۆما ٨:٥). ڕۆح باوەڕداران بە مەسیحەوە سەرقاڵ دەکات (کۆلۆسی 3:1-2)، کە دەبێتە هۆی بەرەکەتەکانی ژیانی هەتاهەتایی (ڕۆما ٨:٦، ڕۆما ٦:٢٣). ڕۆما ٨:٧-٨ جەخت لەسەر ئەو ڕاستییە دەکاتەوە کە هیچ کەسێک «لە جەستەدا» ناتوانێت خودا ڕازی بکات، «چونکە ئەو مێشکەی لەسەر جەستەیە دوژمنی خودایە، چونکە ملکەچی یاسای خودا ناکات» (بەراورد بکە بە ڕۆما ٧:١٤-٢٠). بەڵام ڕۆما ٨:٩ جەخت لەسەر ئەوە دەکاتەوە کە باوەڕداران هی مەسیحن و ڕۆحی ئەویان لەناودایە. ئایەتی ١٠ دەڵێت کە نیشتەجێبوونی مەسیح دەبێتە هۆی مردنی جەستەمان بەهۆی گوناهەوە، بەڵام ڕۆحەکانمان زیندوون بەهۆی ڕاستودروستییەوە. ئێمە «لە گوناه ڕاستودروست کراوین» (ڕۆما ٦:٧ JND)، واتە لە کۆیلایەتی جەستە ئازاد کراوین، و بەم شێوەیە دەبێت خۆمان بە مردوو بۆ گوناه و زیندوو بۆ خودا لە عیسای مەسیحدا بزانین (ڕۆما ٦:١٠). جگە لەوەش، هیوایەک هەیە: لە ڕاپچەردا ڕۆح ژیانی زیندووبوونەوە دەهێنێتە جەستەمان کاتێک بە هێزی ئەو بەرز دەکرێنەوە و/یان دەگۆڕدرێن (ڕۆما ٨:١١). ئایەتەکانی ١٢-١٣ ئەم بەشە کۆتایی پێدەهێنن. ئێمە بە هیچ شێوەیەک قەرزاری جەستە نین (ئایەتی ١٢). ئەگەر ڕۆژانە چالاکییەکانی جەستەمان کە بەهۆی جەستەوە هاندراون بکوژین، ئەوا بەرەو خودا دەژین (ئایەتی ١٣، بەراورد بکە بە کۆلۆسی 3:5-11).
ڕۆحی وەرگرتن – ڕۆما ٨:١٤-٢٧
ڕۆما ٨:١٤-١٥ لەسەر ئایەتی ٩ فراوان دەبێت و دەڵێت کە بە ڕۆح ئێمە ئاگاداری ئەوەین کە کوڕە وەرگیراوەکانی خوداین. وەک کوڕەکان، ئێمە لەژێر سەرکردایەتی و پارێزگاری ڕۆحداین. ئەو توانامان پێدەدات هاوار بکەین، «ئەبا! باوک!» (ئایەتی ١٥ ESV)، بەم شێوەیە پەیوەندی نزیکمان لەگەڵ ئەودا وەک منداڵانی خودا دەردەبڕین (بەراورد بکە بە غەڵاتییە ٤:٤-٧). ئایەتی ١٥ی ڕۆما ٨ جیاوازی دەکات لە نێوان ترسی «ڕۆحی کۆیلایەتی» و «ڕۆحی وەرگرتن»، خاڵێک کە تا ئایەتی ١٦ بەردەوام دەبێت. بە شایەتی ڕۆح، ئێمە خۆشەویستی باوک دەناسین و ئەزموونی دەکەین:
هیچ ترسێک لە خۆشەویستیدا نییە، بەڵام خۆشەویستی تەواو ترس دەردەکات (١ یۆحەننا ٤:١٨).
ڕۆما ٨:١٧ دەڵێت کە بوون بە منداڵی خودا واتای ئەوەیە کە ئێمە «میراتگری» ئەوین، لەگەڵ داهاتوویەکی شکۆداردا وەک «هاومیراتگر لەگەڵ مەسیحدا». ئەوەش دابین دەکرێت «ئەگەر لەگەڵ ئەودا ئازار بچێژین» (ئایەتی ١٧)، کە ئەو وتی هەموو شوێنکەوتووانی دەبێت چاوەڕێی بکەن (یۆحەننا ١٥:١٨-٢١؛ فیلیپی 3:10؛ ٢ تیمۆساوس 3:12). هیچ بەراوردێک لە نێوان ئازارەکانی ئێستا و شکۆمەندی داهاتوودا نییە (ڕۆما ٨:١٨). لە ڕاستیدا، هەموو دروستکراوەکان بە پەرۆشەوە چاوەڕێی دەرکەوتنی کوڕەکانی خودا دەکەن و بە ئازاری منداڵبوون دەناڵێنن، چاوەڕێی ئازادبوونیان لە کۆیلایەتی بۆ ناو ئازادی شکۆمەندی منداڵانی خودا دەکەن (ئایەتەکانی ١٩-٢٣). ئێمەش دەناڵێنین، بە پەرۆشەوە چاوەڕێی ڕاستی «وەرگرتنمان وەک کوڕەکان» دەکەین، کاتێک جەستە فانییەکانمان ڕزگار دەکرێن (ئایەتی ٢٣). ئەوەش لەبەر ئەوەیە کە ئێمە «یەکەم بەرهەمی ڕۆحمان» هەیە (ئایەتی ٢٣)، تامی شکۆمەندی میراتەکەمان، چونکە ڕۆحی پیرۆز وەک پێشەکییەک بۆ گەرەنتی کردنی پێدراوین (بڕوانە ئەفەسۆس ١:١٣-١٤). لەم هیوایە پڕ لە سەبرەدا لە بێئومێدی ڕزگار دەبین (ڕۆما ٨:٢٤-٢٥). ئایەتەکانی ٢٦-٢٧ دەربارەی خزمەتی نێوەندگیری ڕۆحن کە یارمەتیمان دەدات لە لاوازییە فانییەکانماندا بە پۆشاندنی ناڵەکانمان بە هێز و گەیاندنی بیرۆکەکانمان بە خودا بە «ناڵەی قووڵتر لە وشەکان» (ئایەتی ٢٦).
دڵنیایی ڕۆح لە مەبەستی خودا بۆ ئێمە – ڕۆما ٨:٢٨-٣٠
لە کاتێکدا پۆڵس لە ئایەتی ٢٦دا دەڵێت، «نازانین بۆ چی نوێژ بکەین وەک پێویستە»، ئایەتی ٢٨ (JND) بە دڵنیاییەکی جەختلێکراوەوە دەست پێدەکات، «بەڵام دەزانین.» ئەم زانیارییە ڕەهایە هی ئێمەیە بە باوەڕ بە خودایەک کە خۆشمان دەوێت. ڕۆحی ئەو تێگەیشتنی ڕۆحیمان پێدەدات بۆ مەبەستی ئەو بۆ ئێمە (بڕوانە ١ کۆرنسۆس ٢:٩-١٠). دەزانین کە خودا لەگەڵمانە و هەموو ئەزموونێک بۆ باشترین سوودی ئێمە کۆدەکاتەوە. واتە، هەموو ئەمانە پێکەوە کار دەکەن، ئێستا، لە جیهانەکەماندا کە پڕە لە ئازار و ناڵە. ئەمە بەو مانایە نییە کە ئێمە بە پێویست لەو کاتەدا لێی تێدەگەین، بەڵام بە باوەڕ قبوڵی دەکەین چونکە ئێمە «بەپێی مەبەستی ئەو بانگکراوین» (ڕۆما ٨:٢٨ ESV).
ئایەتەکانی ٢٩-٣٠ هۆکارەکانی ئەم متمانەیە بە کۆنترۆڵی خودایی خودا لە ژیانماندا دەدەن. لە ڕوانگەی ئەوەوە لە هەتاهەتایەدا، ئەو پێنج بەشی مەبەستە خوداییەکەی خۆی تەواو کردووە. ئەو ئەوانەی کە پێشتر زانیویەتی، پێشوەختە دیاری کردووە، گونجاندووە، بانگ کردووە، ڕاستودروست کردووە و شکۆدار کردووە. ئەو لە هەتاهەتای ڕابردوودا ئەمەی کردووە، لە دەرەوەی ڕابردوو، ئێستا و داهاتووی مێژووی مرۆڤایەتی کار دەکات. ئەمە واتای ئەوەیە کە هیچ شتێک لە بۆشایی و کات ناتوانێت مەبەستی ئەو تێکبدات. زانینی ئەوەی کە چی دەیەوێت بەدەست بهێنێت، وای لێکرد کە ئێمە بۆ بەرەکەتێکی تایبەتی پێشوەختە دیاریکردن – گونجاندن لەگەڵ وێنەی کوڕەکەی – بناسێتەوە. «پێشوەختە دیاریکراو» بە سادەیی واتای «نیشانەکراو» بۆ ئەو بەرەکەتە پێش ئەوەی ئێمە هەبین و پێش ئەوەی گەردوون دروست بکات. زانینی پێشوەختەی ئەو واتای ئەوە بوو کە ئەو دەیزانی کێی دەبێت پێشوەختە دیاری بکات، بەڵام ئێمە بانگەوازی خودا ئەزموون دەکەین و لەلایەن ئەوەوە ڕاستودروست دەکرێین کاتێک باوەڕ بە ئینجیل دەهێنین و لە ڕۆژی نیعمەتدا ڕزگار دەبین.
ئایەتی ٣٠ بەو ڕاستییە کۆتایی دێت کە ئێمە پێشتر شکۆدار کراوین. مەبەستی خودا بەدی دێت کاتێک هەموو باوەڕداران لە ڕاستیدا لەگەڵ وێنەی کوڕەکەی لە بەهەشتدا دەگونجێن. ویستی خودایە کە کوڕەکەی بەرزترین شوێن وەک یەکەم لەدایکبوو لە نێوان گەلە هەڵبژێردراوەکەیدا داگیر بکات. وەک یەکەم لەدایکبوو، کوڕەکە بۆ هەتاهەتایە بەرزترین پلە لە بەهەشتدا دەگرێت (بڕوانە کۆلۆسی 1:18).
جەژنی خۆشەویستی خودا بەرامبەر بە ئێمە – ڕۆما ٨:٣١-٣٩
بە پرسیارەکەی ڕۆما ٨:٣١ – «کەواتە چی بڵێین دەربارەی ئەم شتانە؟» – پۆڵس لە فێرکردنی ڕاستییەکانی ئینجیلەوە گۆڕا بۆ خۆشی دەربڕین، یان دڵخۆشبوون، بەوان و دڵنیایی هەتاهەتایی خۆمان بە زنجیرەیەک پرسیار و وەڵام خستە ڕوو:
- ئەگەر خودا لەگەڵمان بێت، هیچ کەسێک نییە بتوانێت بەڵگەیەکی دژە بەهێز بهێنێتەوە (ئایەتی ٣١).
- ئەگەر خودا باشترین شتی خۆی بەخشی – تاکە کوڕەکەی کە بۆ ئێمە ڕادەستی ئازار و مردنی کرد – ئایا ئەو و کوڕەکەی بە ئازادی هەموو بەرەکەتێک لە دەوڵەمەندییەکانی لە شکۆمەندیدا پێمان نابەخشن؟ (ئایەتی ٣٢). باس کردنی «هەموو شتێکمان پێبدات» (ئایەتی ٣٢) بیرمان دەخاتەوە کە چۆن شتەکانی ئایەتی ٢٨یش دەگۆڕدرێن بۆ بەرەکەت.
- هیچ کەسێک ناتوانێت هیچ تۆمەتێکی دروست بهێنێتەوە چونکە «خودایە کە ڕاستودروست دەکات» (ئایەتی ٣٣). ئێمە «هەڵبژێردراوانی خوداین» – ئەوانەی کە ئەو بە سەروەری هەڵیبژاردوون، یان دەریهێناون، لە هەتاهەتای ڕابردوودا بۆ ئەوەی بتوانێت مەبەستی خۆی بۆ کوڕەکەی بەدی بهێنێت. زانینی پێشوەختەی ئەو سەرچاوەی ئەم هەڵبژاردەیە بوو (بڕوانە ١ پەترۆس ١:١-٢؛ ئەفەسۆس ١:٤).
- ئێمە بۆ هەتاهەتایە لە عیسای مەسیحدا پارێزراوین چونکە ئەو لە دەستی ڕاستی خودادایە لە بەهەشت (ڕۆما ٨:٣٤).
- «کێ دەتوانێت لە خۆشەویستی مەسیح جیاوازمان بکاتەوە؟» (ئایەتی ٣٥). وەک ئایەتەکە بەردەوام دەبێت، پۆڵس حەوت هێزی دوژمنکار و هەڕەشەئامێز دەستنیشان دەکات و دەپرسێت ئایا هیچ کامیان توانای شکاندنی پەیوەندی خۆشەویستی مەسیحیان هەیە. هەموو ئەم شتانە کە ئەو ناسیویەتی بۆ ناوی مەسیحن، بەپێی ئەزموونەکانی خوداپەرستان لە زەبوور ٤٤:٢٢ (ڕۆما ٨:٣٦). وەڵامی ئایەتی ٣٥ «نەخێر!»ێکی جەختلێکراوە. بەڵکو، ئێمە «زیاتر لە سەرکەوتووین»، یان سەرکەوتووی گەورەین، لە هەموو ئەم شتانەدا لە ڕێگەی مەسیحەوە، خۆشەویستە گەورەکەمان (ئایەتی ٣٧). ئێمە بە شێوەیەک تێناپەڕین و بە تەنها بە موویەک نایبەینەوە. نەخێر، ئایەتی ٣٧ هاواری سەرکەوتنە! کەواتە، دەبێت دەرئەنجام بگەینە ئەوەی کە «هەموو شتەکانی» ئایەتی ٢٨، کە خودا بۆ باشی ئێمە کاریان پێدەکات، هەمان ئەو شتانەن کە لە ئایەتی ٣٥دا لیست کراون؛ لە کاتێکدا «هەموو شتەکانی» ئایەتی ٣٢، کە ئەو بە ئازادی پێمان دەبەخشێت، ئەو بەرەکەتانەن کە بەسەرماندا دەبارێن.
- ئایەتەکانی ٣٨-٣٩ لووتکەی ئەم گۆرانییە سەرکەوتووە و باوەڕی پتەوی پۆڵس دەردەبڕێت کە هیچ جیاوازییەک لە خۆشەویستی خوداوە نییە. ئەو دڵنیایە کە توندڕەوییەکانی بوون، لە ژیان یان لە مردندا، ناتوانن پەیوەندی خۆشەویستی نێوان مەسیح و ئێمە بشکێنن. نە فریشتەکان و نە فەرمانڕەواکان، واتە بوونەوەرە سەروو مرۆییەکانی تر. نە شتەکانی کات، نە لە ئێستادا و نە لە داهاتووی ژیانماندا لێرە لەسەر زەوی. نە هێرشە تێکەڵەکانی هەموو هێزە ڕۆحییە خراپەکان، هەموو سوپای هێزەکانی شەیتان لە گۆی ئاسمانیدا، ئەو هێزە گەردوونییانەی کە بەسەر تاریکی ئێستادا زاڵن و ئێمە بەردەوام لەگەڵیاندا زۆرانبازی دەکەین (بڕوانە ئەفەسۆس ٦:١٠-١٣). نە هیچ شتێک پەیوەندی بە بۆشاییەوە هەبێت، نە بەرزی بێئەندازەی و نە قووڵایی بێبنەکەی. و، بۆ دڵنیابوون لەوەی کە هیچ شتێکی لەبیر نەکردووە، پۆڵس زیاد دەکات کە هیچ شتێکی تر لە هەموو دروستکراوەکاندا، هەرچییەک بێت یان لە هەر شوێنێک بێت، هیچ توانایەکەی نییە بۆ جیاکردنەوەمان لە خۆشەویستی خودا کە لە عیسای مەسیحی گەورەماندایە. ئامین!
«لە عیسای مەسیحدا» پێناسەی هەموو مەسیحییەکانە، و ئەوان وەک گەلێک دەستنیشان دەکات کە لەگەڵ ئەوەدا ناسراون کە وەک مرۆڤێک چووەتە بەردەم خودا. «چونکە لەوەدا کە مرد، یەکجار بۆ گوناه مرد؛ بەڵام لەوەدا کە دەژی، بۆ خودا دەژی» (ڕۆما ٦:١٠ KJV).
«لە مەسیحدا» زمانی ناسینەوەی تەواوە. لەگەڵ ئەودا لەسەر خاچ لە خاچ درا، زیندووبوونەوەی ئەو ڕاگەیاندنی خودایی قبوڵکردنی ئێمە بوو لەگەڵ ئەودا لە کار و شوێنی ئەودا. لەمەودوا چاوی خودا هەمیشە تەنها لە ئەودا دەمانبینێت. ئێمە بە مردوو، نێژراو، زیندووکراو [ژیاندراو]، هەستاوە، و لە ئەودا لە شوێنە ئاسمانییەکان لەبەردەم باوکدا دادەنیشین. خۆشی ئەو لە ئێمەدا خۆشی نەگۆڕی ئەوە لە کوڕە خۆشەویستەکەیدا؛ بۆیە گەورە عیسا پێمان دەڵێت، «چونکە من دەژیم، ئێوەش دەژین» (یۆحەننا ١٤:١٩). —فرێدریک و. گرانت (وەرگیراو لە «لە عیسای مەسیحدا»).
